Karayolları Trafik Kanunu’ na göre  taşıtların ödemesi gereken vergiye MTV yani “Motorlu Taşıtlar Vergisi” denilir.

Tarifeler yıla göre değişiyor mu? MTV neye göre değişiyor?

Motorlu taşıtlar vergisi (MTV) tutarları belli oldu. 31/12/2017 tarihinden önce (bu tarih dahil) kayıt ve tescil edilen otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzeri taşıtlar, 197 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesinde düzenlenen tarifeye göre tutarları belirlenmiştir. 01/01/2018 tarihinden sonra alınan Otomobiller için ise ayrı tarife belirlenmiştir. MTV tariflendirilmesi araç motoruna, modeline ve tescil tarihine göre değişiklik göstermektedir.

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) nasıl ödenir?

Motorlu taşıtlar vergisi ödemeleri: https://www.gib.gov.tr/ adresinden, anlaşmalı bankalardan (şube, ATM,  internet sitesi, mobil bankacılık veya telefon bankacılığından), PTT iş yerlerinden, vergi dairelerinden yapılabilmektedir.

MTV ne zaman ödenir?

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ödemelerinin ilk taksiti Ocak ayında, ikinci taksiti ise Temmuz ayında ödenir

2021 yılı MTV zam oranı ne kadardır?

Resmi Gazetede yayımlanan tebliğe göre MTV 2021 yılı için %9,11 zamlanmıştır.

MTV ödemesi yapılmazsa ne gibi işlem yapılır?

Trafiğe kayıtlı araçların MTV ödemesinin yapılmaması sonucunda önce Maliye Bakanlığından uyarı ve bu uyarı dikkate alınmadığı taktirde banka hesaplarına haciz konulur.

Motorlu Taşıtlar Vergisi

Motorlu Taşıtlar Vergisi

Motorlu Taşıtlar Vergisi

TurkNet arkadaşını getirene ve getirdiği arkadaşına bir ay bedava internet veriyor. Aşağıdaki davet kodunu kullanarak  1 ay bedava internetten yararlanabilirsiniz…

Davet kodu:

QRC47KM70OTG

QRC47KM70OTG

QRC47KM70OTG

QRC47KM70OTG

*Hannover Messe : Uluslararası Sanayi Fuarı

(01/05.04.2019)

* AYMOD

61.Uluslararası Ayakkabı Moda Fuarı

(3-6 Nisan 2019)

* Automechanika Istanbul

(04.04.2019 / 07.04.2019 Tüyap İstanbul)

* IDEX

16. İstanbul Ağız- Diş Sağlığı, Cihaz ve Malzemeleri Fuarı

(11-14 Nisan 2019)

* Tube&Steel İstanbul Boru, Profil, Tel, Çelik, Üretimi ve Teknolojisi İhtisas Fuarı

(17.04.2019 / 20.04.2019 Tüyap İstanbul)

* Wire Tech İstanbul – Tel Üretimi ve Teknolojileri İhtisas Fuarı

(17.04.2019 / 20.04.2019 Tüyap İstanbul)

*  İMOB MERSİN

İMOB Mersin Mobilya Fuarı

(20-28 Nisan 2019)

* EVTEKS

25. İstanbul Uluslararası Ev Tekstili Fuarı

(23-27 Nisan 2019)

* IDEF’19, 14’üncü Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı

(30.04.2019 / 03.05.2019 Tüyap İstanbul)

*  DMP 2019 : Çin Dongguan Uluslararası Kalıp ve Metal işleme Fuarı

Çin Dongguan Plastik, Ambalaj ve Kaucuk Fuari

(08/11.05.2019)

* Eu’Vend coffeena : Uluslararasi Akilli Makina (vending machine) Fuari

(09/11.05.2019)

* Global Automotive Components and Suppliers : Otomotiv Parçaları Fuari

(18/23.05.2019)

* CNR Games Week Istanbul

Bilgisayar, Oyun ve Teknolojileri Fuarı

(12-15 Haziran 2019)

* Yapı Fuarı – Turkeybuild İstanbul Yapı, İnşaat Malzemeleri ve…

(18.06.2019 / 22.06.2019 Tüyap İstanbul)

*  İFEXPO 14. Uluslararası İstanbul Dış Giyim, Triko, İç Giyim, Çorap, Denim…

(10.07.2019 / 13.07.2019 Tüyap İstanbul)

* Caravan Salon : Uluslararasi Karavan Fuari

(31.08-08.09.2019)

*  27. Uluslararası Gıda Ürünleri ve Teknolojileri Fuarı

(04.09.2019 / 07.09.2019 Tüyap İstanbul)

* CNR FOOD İSTANBUL

Gıda ve İçecek Ürünleri, Gıda İşleme Teknolojileri Fuarı

(4-7 Eylül 2019)

*  CNR AMBALAJ FUARI

Gıda İşleme Sistemleri, Paketleme ve Ambalaj Çözümleri Özel Bölümü

(4-7 Eylül 2019)

* IAA : Uluslararasi Ticari Araç ve Yan Sanayii Fuari

(12/22.09.2019)

* CNREXPO Premium Textile

Hazır Giyime Yönelik Kumaş, İplik ve Aksesuar Fuarı

(12-14 Eylül 2019)

*  CNR Sports Week Istanbul 2019

Spor Ekipmanları, Fitness & Wellness, Indoor ve Outdoor Sporları ve Spor Trendleri Festivali

(12-15 Eylül 2019)

* 30. Uluslararası Zuchex Ev ve Mutfak Eşyaları Fuarı

(12.09.2019 / 15.09.2019 Tüyap İstanbul)

*  CNR BEAUTY AND WELLNESS SHOW ISTANBUL

Kozmetik, Güzellik, Medikal Estetik Cihaz ve Ekipmanları Fuarı

(19-22 Eylül 2019)

* Sign İstanbul 2019- 21. Uluslararası Endüstriyel Reklam ve Dijital Baskı…

(19.09.2019 / 22.09.2019 Tüyap İstanbul)

* HOME&TEX

Ev Tekstili ve Dekorasyon Fuarı

(25-28 Eylül 2019)

* ISK-Sodex Istanbul – Uluslararası Isıtma, Soğutma, Klima…

(02.10.2019 / 05.10.2019 Tüyap İstanbul)

* Pool Expo – Havuz, SPA, Sauna Ekipman ve Aksesuarları Fuarı

(02.10.2019 / 05.10.2019 Tüyap İstanbul)

* WoodTech Uluslararası Ağaç İşleme Makineleri, Kesici Takımlar, El Aletleri…

(12.10.2019 / 16.10.2019 Tüyap İstanbul)

* İntermob Mobilya Yan Sanayi, Aksesuarları, Orman Ürünleri Ve Ahşap…

(12.10.2019 / 16.10.2019 Tüyap İstanbul)

* ENTECH

Geri dönüşüm Çevre Teknolojileri ve Sıfır Atık Fuarı

(17-20 Ekim 20199)

* CNR Gaziantep Kitap Fuarı

(17-25 Ekim 2019)

* Avrasya Ambalaj İstanbul 2019 – 25. Uluslararası Ambalaj Endüstrisi Fuarı
(23.10.2019 / 26.10.2019 Tüyap İstanbul)

* Food-Tech Eurasia 2019 – 14. Uluslararası Gıda ve İçecek Teknolojileri Fuarı

(23.10.2019 / 26.10.2019 Tüyap İstanbul)

* Artist 2019/ 29. İstanbul Sanat Fuarı

(02.11.2019 / 10.11.2019 Tüyap İstanbul)

* 38. Uluslarası İstanbul Kitap Fuarı

02.11.2019 / 10.11.2019 Tüyap İstanbul

* 11.Eurasia Plant Fair Flower Show İstanbul Uluslar arası Süs Bitkileri…

(14.11.2019 / 16.11.2019 Tüyap İstanbul

* CNR MERSİN KİTAP FUARI

5. Mersin Cnr Kitap Fuarı

(23 Kasım – 1 Aralık 2019)

* R+T Turkey 2019

4. Uluslararası Panjur Tente, Kapı / Geçiş Sistemleri Fuarı

(28 Kasım – 1 Aralık 2019)

* Essen Motor Show : Otomotiv Fuarı

(30.11/08.12.2019)

* HEALTH EXPO

6. Hastane Donanımları, Medikal Cihaz ve Sağlık Hizmetleri Fuarı 4. Uluslararası Bütünleşik Sağlık ve Bakım Zirvesi

(4-7 Aralık 2019)

* CNR İSG

İş Sağlığı ve Güvenliği Fuarı

(4-7 Aralık 2019)

* Plast Eurasia İstanbul 2019, 29.Uluslararası İstanbul Plastik Endüstrisi Fuarı

(04.12.2019 / 07.12.2019 Tüyap İstanbul)

* ISEC

Anayurt Güvenliği, İç Güvenlik Ekipmanları ve Teknolojileri Fuarı

(8-11 Ocak 2020)

* Avrasya Cam 10. Cam Ürünleri ve Uygulamaları, Üretim-İşleme…

(04.03.2020 / 07.03.2020 Tüyap İstanbul)

* Avrasya Kapı 12. Uluslararası Kapı, Kepenk, Kilit, Panel, Pano, Bölme…

(04.03.2020 / 07.03.2020 Tüyap İstanbul)

* Avrasya Pencere 21. Uluslararası Pencere, Panjur, Cephe Sistemleri…

(04.03.2020 / 07.03.2020 Tüyap İstanbul)

* Automechanika Frankfurt : Uluslararası Otomotiv Yedek Parça ve Aksesuarlar Fuarı

(08/12.09.2020)

* Reifen : Lastik Fuarı

(08/12.09.2020)

* Innotrans 2020 : Uluslararası Demiryolu Teknolojileri, Sistemleri ve Araçları Fuarı

(22/25.09.2020)

2019 yılı otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzeri taşıtlar için motorlu taşıtlar vergisi tarifeleri fiyatlandırmalarını sizin için derledik. Aracınızın  MTV borcunun ne kadar olduğunu görebilirsiniz. 

Zincirler:

• TAHRİK ZİNCİRLERİ (Güç aktarma)
• TRANSPORT ZİNCİRLERİ (Taşıma)
• YÜK ZİNCİRLERİ (Kaldırma)

olmak üzere üç kısıma ayrılırlar.

Zinciri oluşturan parçalar şunlardır;

1. Makara (Islah Çeliği)
2. Pim (Semente malzeme)
3. Makara Bağlantı Plakası / İç Kapak  (Islah Çeliği)
4. Pim Bağlantı Plakası / Dış Kapak  (Islah Çeliği)
5. Burç (Sertleştirilmiş çelik)

Zincirler, sementasyon, ıslah veya alaşımlı çeliklerden imal edilirler (kaplamalı veya paslanmaz olarak da üretilirler.). Kullanılacak olan yerlere göre bazı zincirler ısıl işleme tabi tutulurlar. Avrupa Standardı DIN8187 BS Serisi (American Standard DIN8188 ASA Serisi).

Bir Zincirin Ebadı Nasıl Kontrol Edilir ?

Zincirin iki pim arasındaki mesafesi yani adımı ölçülür, makara çapına bakılır, kaç sıra olduğu kontrol edilir ve bu değerlere göre hangi zincir numarasına ait olduğu bulunur. Zincirlerde pimler perçinli veya kupilyalı olarak üretilir.

Zincirler konveyörlerde, kaplinlerde, damperlerde, araçlarda, tahrik gruplarında, bisikletlerde, motorsikletlerde, çektirmelerde, filtre sökme takma ekipmanlarında ve daha birçok yerde kullanılmaktadır, yük kapasiteleri oldukça güçlü malzemelerdir.

Zincirler adımlarına (iki pim arasındaki mesafe), bakla/makara çaplarına, kaç sıra olduklarına ve biçimlerine göre belirlenirler,”Zincir Kilitleri” ile birbirine bağlanırlar ve ekleme için “yarım Bakla” zincir kullanılırlar. Zincir dişlileri (sprockets) ile birlikte kullanılırlar, zincir baklaları bu dişliler arasında uygun formda oturarak çalışırlar.

Zincirlerin Kullanım Alanları

Zincir kullanım alanları çok fazla olmakla birlikte gün geçtikçe dahada çeşitlenerek sanayide daha fazla kullanım yeri bulmuştur. Kısaca kullanım alanlarını özetlersek:

Gıda Endüstrisi

Peynircilik ve süt Endüstrisi

Otomotiv Endüstrisi

Çimento Endüstrisi

Kimya Endüstrisi

Tekstil Endüstrisi

Beyaz Eşya Endüstrisi

Orman Endüstrisi

İnşaat Endüstrisi

İmalat Sanayi

Makina Sanayi

Ambalaj Endüstrisi

Yıkama Sistemleri

Paketleme

Çikolata Sanayi

Yapı Sanayi

vs…

ZİNCİRLERDE BAKIM NASIL YAPILIR?

Çalışma yerlerine ve yüküne bağlı olarak meydana gelen çalışma koşullarının zincirler üzerindeki etkisini iyi yönde iyileştirmek için düzenli bakımlarının yapılması gerekmektedir. Yağlama öncesi temizlikleri yapılmalı ve ondan sonra uygun ve kaliteli bir yağ ile zincir yağlanmalıdır. Bakımcı zincir yağlamalarında önce temizliğe dikkat etmelidir. Zincirlerde ki çalışmaya bağlı olarak meydana gelen uzamalar eğer bir gergi sistemi ile giderilebiliyorsa zincir gerginlikleri düzenli olarak kontrol edilmelidirler. Aşırı uzayan ve sistemde titreşimlere ve istenmedik durumlara yol açan zincirler derhal değiştirilmelidirler. Kullanılan yağın bakla ve dişli arasında yeterli film tabakasını oluşturacak şekilde seçilmeli yüksek sıcaklıklarda yağın viskozitesinin düşeceği hesap edilerek uygun yağ kullanılmalıdır. Eğer bir zincir üzerinde pislik ve tortu artmış ise bilinmelidir ki bu zincir görevini tam olarak yapamayacaktır. Öncelikli ve ivedi şekilde bu tortuların temizliğinin yapılması gerekmektedir.

Uygun yağlama maddesi ile zincir korozyondan, aşınmadan, sürtünmeden mümkün mertebe korunur ve ömrü artar. Yağlama teknikleri olarak: Elle yağlama, Damlatarak yağlama, Yağın İçerisine Daldırarak Yağlama.

Eğer zincir kirlenmiş ve temizleme maddeleri kullanılacak ise temizlik bitiminde mevcut yağın boşaltılması ve yerine yeni yağın doldurulması gerekmektedir. Solvent tarzı kimyasallar yağın akışkanlığını (vizkozitesini) değiştireceğinden mutlaka yağ değişiminin yapılması gereklidir.

Karşılıklı çalışan zincir dişlilerin aynı doğrultuda olması gereklidir. Yani zinciri iki dişliye oturttuğunuzda çapraz olmamalı doğrusal olmalıdır. Eğer dişlilerde kayma varsa düzeltilmelidir aksi takdirde zincirde ve dişli de aşınmalar meydana gelebilecek hatta zorlanmadan ötürü bir süre sonra zinciri kırabilecektir. Sisteme yeni zincirler takılacağında eski dişlilerde mümkünse değiştirilir, eski zincir,  dişli üzerinde yer edinmiş ve aşındırmış olabilir (Dişliler çok aşınıyorsa yüzey sertleştirilmesi / ısıl işlem yapılmalıdır).

Zincir değişimi esnasında aynı zamanda zincir kilidi ve varsa yarım baklada değiştirilmelidir yeni zincire eski kilit takılmamalıdır.

ZİNCİR KİLİDİ

YARIM BAKLA

ZİNCİR DİŞLİSİ (ÇİFT SIRA) (INDUSTRIAL CHAINS SPROCKET)

enerji verim

İşletmelerde basit çözümlerle büyük enerji tasarrufları sağlanabilir, enerji tasarrufu sağlayıp verimliliği arttırarak maliyetleri en aza indirebiliriz. Yapılacak iyileştirmeler ilk yatırım maliyeti olarak külfet tutsa da ilerleyen zamanlarda kendini amorti edeceği gibi daha tasarruflu bir yapıya kavuşacaktır. Enerji, üretim maliyeti olarak işletmelerde büyük yer tutmaktadır ve çoğu konuda olduğu gibi bu konuda da devamlılık/süreklilik esastır. İşletmedeki verimliliği sağlamak ve tasarruf yaparak geleceğe daha sağlam bir şekilde tutunabilmek için yapılması gereken bazı iyileştirmeler bulunmaktadır bunlar:

1) Yüksek Verimli EFF1 motorlar kullanılmalıdır (EFF3 Düşük verimli, EFF2 Verimli Motorlar). Yanan motorlar tekrar sarıma gönderilmemelidir, motor verimi %1-4 arasında düşmektedir

2) Motorları düşük güçte ve buna bağlı düşük verimde çalıştırmamalıyız. Motorlar büyük seçilmemelidir

3) Motorları direk sisteme bağlamalıyız. Arada kayış kasnak düzeneği yerine daha verimli olan direk kaplinli bağlantı seçilebilir. Sanayide kullanılan elektriğin %66′ sı (yani üçte ikisi) motorlar tarafından tüketilmektedir

4) Fan, Pompa ve Kompresörler gibi elektriğin yoğun tüketildiği yerlerde sürücü (inverter) kullanılmalıdır. İster yeni ister eski bir işletme olsun bu uygulamayı adapte etmeli veya buna göre düzenlemek gereklidir

5) İşletmelerde enerji tüketen ekipmanların verimi arttırılmalıdır

6) Tüketim gereğinden daha fazla yapılmamalı ve bununla ilgili girişimlerde bulunulmalıdır

7) Yüksek enerji tüketen yerler sürekli izlenmeli ve kontrol altında tutulmalıdır

8) Enerjiyi daha ekonomik yollardan nasıl sağlayabiliriz? bu sorgulanmalıdır (örnek: elektrik kullanımı yerine doğalgaz kullanımı ile olabilir mi şeklinde)

9) İşletme gereksinimlerinden daha fazla güçte pompa, fan, kompresör seçilmemeli ve sürekli kontrol altında tutulmalıdır (basınç veya hava ihtiyacı düşük olan yerlerde yüksek kapasiteli pompa, fan, kompresör kullanılmamalıdır)

10) Yenilenebilir enerji kaynaklar araştırılmalı ve sisteme dahil /entegre edilmelidir

11) Geri Dönüşüm kutuları konularak atıklar ayıklanmalıdır

12) Aydınlatma israfı azaltılmalı, normal ampuller yerine enerji tasarruflu LED aydınlatma ve daha yeni teknolojili ürünler tercih edilmelidir. Fotoselli sistemler ile otomatik olarak aydınlatmaların açma-kapama zamanları ayarlanabilir yapılmalıdır

13) Su israfı azaltılabilir. Musluklara, WC’ lere fotoselli cihazlar bağlanılabilir ve bunun yanında israfı önleyici gerekli uyarıcı levhalar asılabilir

14) Kullanılmayan elektrikli aletler kapatılabilir

15) Basınçlı Hava kaçakları tespit edilerek kaçaklar giderilebilir, bu sayede büyük oranda enerji tasarrufu sağlanacaktır

16) Fırınlarda yakma havasına ön ısıtma yapılarak oldukça fazla enerji tasarrufu sağlanabilir

17) Sıcak ve soğuk yüzeyler izole edilerek sıcaklık kayıplarının önüne geçilmiş olmakla birlikte büyük enerji tasarrufu sağlanmış olacaktır. Boru tesisatları, vanalar, tanklar, ekipmanlar vs…

18) Sistemde basınç kayıplarına yol açan fazla dirsek, Tee, vana, pislik tutucu kullanılmamalı gerekli miktarda sisteme dahil edilmelidir

19) İşletme içerisindeki bina yalıtımları arttırılarak veya yenisi ile değiştirilerek sıcaklığın artması veya azalması önlenmiş olunur

20) Bina içi aydınlığı sağlamak için şeffaf paneller kullanılabilir, binaların ilk yapım aşamasında bu özellikte göz önüne alınarak yapılırsa uzun vadede elektrik tüketimi daha az olacaktır

21) Sistemde boş yere çalışan fan,pompa,kompresörler belirlenerek ihtiyaç olmadığı zamanlarda sinyal alarak, zamanlayıcı koyarak otomatik durması sağlanabilir

22) Kojenerasyon (Elektrik ve ısı enerjisinin birlikte üretilmesi) ve Trijenerasyon sistemleri (Elektrik, Isı ve soğutmanın birlikte üretilmesi) işletmeye kurulabilir. Bu sistemleri yapan firmalar bulunmakta olup büyük enerji tasarrufları sağlanabilir

23) Chiller (Soğutucu) devreleri, ısı veren fırın, petek vs. yerlerden uzak tutulmalıdır

24) Soğutma devrelerinin yerleşiminde etrafında boşluk bırakmak gerekmektedir

25) Güneş Enerjili sistemler kullanılarak sıcak su temin edilebilir

26) İşletmede ve odalarda sıcaklık ayarlaması yapılarak tasarruf sağlanabilir

27) Sadece belli saatlerde pompaların çalışması sağlanarak gereksiz ısıtmalardan kaçınılabilir. Zaman ayarlı sistemler ile akşam belli saat de ısıtma otomatik olarak kapatılabilir, sabaha doğru otomatik olarak açılarak tasarruf yapılabilir

28) Ayrı ayrı değil, merkezi ısıtma/soğutma sistemleri kullanılmalıdır

29) Planlı/Periyodik bakıma önem verilmelidir. Pompa, fan, kompresör, blower vs. filtreleri düzenli temizlenmelidir. Ekipmanların (motor,redüktör vs.) temizlikleri düzenli yapılmalıdır.

30) Çalışan personel enerji tasarrufu konusunda bilinçlendirilmelidir.

31) Motorlarda ısıyı düşürmek, enerji tasarrufu sağlamak, motoru korumak ve döndürülen malzemenin deformasyonunu/kesilmesini önlemek için Soft Starter (yumuşak yolverici)

32) İşletmede enerji izleme ve yönetimi sağlanmalı

33) Sıcak Buhar, sıcak su, kondensat hatlarının, soğuk su devrelerinin ısı yalıtımları düzgün yapılmalıdır

34) Fırınların ısıtılması elektrik ile değil doğalgaz ile yapılabilir

35) Atık ısıların geri kazanımı ile ilgili çalışma yapılabilir

36) Makinelerin boşta çalışma süreleri kısaltılabilir

37) Kompresör havalarının dış ortamdan emdirilmesi büyük enerji tasarrufu sağlar. Her 1°C’ lik sıcaklık azalması enerji kullanımını belli miktarda azaltmaktadır (Özellikle kış aylarında). Soğuk, nemli olmayan ve temiz hava girişi kompresörün sıkıştırma verimini arttırır

38) Güneş ışınlarının yazın oda/ofis içerisine girmesi engellenerek soğutma maliyetleri düşürülebilir

39) Tesisatlarda yalıtım ceketleri kullanılarak ısıl kayıplar azaltılabilir

40) Kompresör, Fan vs. hava emişlerindeki filtrelerin düzenli temizliği yapılarak basınç düşüşleri önlenebilir

41) Sürtünme kayıplarını en aza indirmek için tesisatların buna göre düzenlenmesi sağlanabilir. Keskin dönüşler, filtre, regülatör, vana, çekvalf akullanımı, gereksiz fazladan atılan dirsek,manşon, nipel tarzı tesisat malzemeleri basınç kayıplarını arttırmaktadır. Borular seçilirken düşük sürtünme katsayılı olanları tercih edilmelidir.

42) Her işletmenin bir enerji politikası olmalı ve enerji verimliliği konusunda sürdürülebilir bir yol haritasının olması gereklidir

. BLOWER iç görüntü (2 Loblu)

Blower; motordan aldığı hareket ile dişliler vasıtası ile döküm gövde içerisinde rulmanlar ile yataklanmış birbirine ters yönde döner iki adet 8 şeklindeki çelik kanadı (rotor veya lobda denilir) döndüren pozitif deplasmanlı makinalardır (vidalı blowerlarda mevcuttur). Blower, emilen havanın yüksek debide ve düşük basınç da gönderilmesini sağlar (saatte belli bir metreküp hava akışı ile). Bu kanatlar iki veya üç loblu olabilir ve birbirlerine ters yönde dönerler (biri saat ibresi yönünde diğeri saat ibresi tersi yönünde). Dönen bu kanatçıklar emiş kısmından havayı vakum yaparak alır, içeride hapseder ve daha sonra çıkış tarafına doğru itekler. Her bir dönüşte/devirde bu çevrim dört kez tekrarlanır.

Üç kanatlı (loblu) gövdeler iki kanatlı gövdelere göre daha az titreşimli olarak çalışırlar. Üç kanatlı gövdelerde hapsedilen havayla çıkış da ki hava arasındaki basınç kademeli olarak eşitlenir. Blowerlar belli bir basınç veya vakum değerlerinde kullanılırlar. Çeşitli motorlar ile tahriği (elektrik, hidrolik, içten yanmalı) kayış-kasnak düzeneği, kaplin ve diğer elemanlar ile blowerın gövde içerisindeki rotora/mile ileterek üzerlerine bağlı kanatlar(loblar) vasıtası ile dönme hareketi yapar ve girişte hava emişi çıkışta hava gönderimi sağlanmış olur.

Blower Kanatları 3 Loblu

Blower’ ın hava basma kapasitesi; devrine ve karşı basınç durumuna göre değişmektedir. Gaz P1 basınçta ve T1 sıcaklıkta blower içerisine girer, hacim V’de sıkıştırılır ve P2 basınçta ve T2 sıcaklığında blower çıkışından gönderilir.

Kanatlar dönerken ne gövdeye ne de birbirlerine sürterler, üretici firma kendi toleranslarına göre boşluk miktarını verir ve kanatların hem gövde ile hem de birbirleri ile temas etmeden çalışmasını sağlarlar. Rotorların balansları imalat aşamasında kontrol edilir ve hassas bir şekilde balans ayarları yapılır.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Blower içerisine emilen havanın, bir filtreden geçirilerek verilmesi gerekmektedir aksi taktirde loblar ve gövde içerisine biriken pislikler aşınmalara yol açarak kapasitenin düşmesine yol açacaktır. Emiş ve basma kısmında ki tıkanıkların oluşabileceği düşünülerek mutlaka emniyet vanalarının bulunması veya akışı kontrol edip blowerı korumaya alan bir sistemin bulunması gerekmektedir. Blower kesinlikle ters çevrilmemelidir çıkış kısmında hava emilemez ise veya kirli hava emilir ise makinanın ömrünü daha erken tamamlamasına yol açacaktır. Blowerın emiş ve basma kısmı kesinlikle kapalı olacak şekilde çalıştırılmamalıdır.

Blower Genel Görüntü

Blowerın yağı sık sık kontrol edilmeli ve üretici firma tarafından belirtilen viskozitedeki ve uygunluktaki yağ kullanılmalıdır (kanatların yağlanmasına gerek yoktur). Yağ dolumu veya ilavesi esnasında miktarı seviye göstergesinin ortasına kadar olmalıdır. Blowera ne fazla ne de eksik yağ doldurulmalıdır. Yağlama rotora bağlı bir sıçratma diski ile sağlanır. Gövde içerisindeki kanatçıklara yağın karışmaması için gövde ile dişli arasında sızdırmazlık elemanları, yağ/hava segmanları bulunmaktadır. Rotor rulmanlarının yağlanması aynı bölmedeki yağ ile gerçekleşir.

Emilen havanın veya gazın sıcaklığı 20°C ve altında ise blowerın soğutulmasına ihtiyaç yoktur 20°C üzerindeyse ekstra bir soğutma sistemine gereksinim duyulur (kış aylarında donmayı önlemek için antifiriz kullanılır) ve tahliye sıcaklığı belli bir dereceyi geçmemelidir.

• Blower izole edilmeli
• Çalışırken herhangibir yeri sökülmemeli
• İlk çalıştırmada yağ seviyesi kontrol edilmeli eğer yok ise eklenmeli (üretici firma yağ verisine göre)
• Rutin yağ seviyesi kontrolü blower durdurulup yağın süzülmesi beklendikten sonra her iki karter (yağ deposu/tankı) içinde ayrı ayrı yapılmalıdır çalışırken yağ seviyesi kontrol edilmemelidir.
• Orijinal olmayan yedek parça kullanılmamalı
• Bağlantı cıvataları kontrol edilmeli
• Kayışlar aşırı gerdirilmemeli aksi taktirde motor, blower veya aktarım elemanları zarar görebilir
• Blowerın ters dönmesini önlemek için panosunda gerekli düzenlemeler yapılmalıdır
• Uzun süreli duruşlarda mutlaka yağ değişimi yapılmalıdır.
• Blower çalışmasının dengeli ve titreşimli olup olmadığı kontrol edilmelidir

Avantajları

• Blowerlar yağsız hava veya gaz verirler.
• Düzenli hava/gaz akışı sağlarlar
• Bakımı kolaydır
• Mil yatakları uzun kullanım ömürlerine sahiptir
• Düşük gürültü seviyesine sahiptir

Kullanılması Gerekenler

• Uygun bir susturucu
• Emiş kısmında filtre
• Titreşim için vibrasyon takozları
• Elastik bağlantılar
• Gerekirse çıkış havası soğutucusu
• Çek valfler
• Manometre, Termometreler

Blower’ın Tanımlanması

1. Tip
2. Seri Numarası
3. İmalat Yılı
4. Emilen gaz
5. Mutlak giriş basıncı P1 (mbar)
6. Giriş sıcaklığı T1 (°C)
7. Emme kapasitesi Q1 (m3/s)
8. Mutlak basma basıncı P2 (mbar)
9. Diferansiyel basınç P2-P1 (mbar)
10. Basma sıcaklığı T2 (°C)
11. Blower dönüş hızı n (rpm)
12. Emilen güç N (kW)
13. Motor gücü (kW)
14. Motorun dönüş hızı (rpm)
15. Gürültü seviyesi SPL (dB(A))

Bakımlarda Yapılması Gerekenler

Blowerınızı ilk devreye aldıktan belli bir saat sonra yapılması gereken bazı bakımlar bulunmaktadır. Daha sonra haftalık, aylık, 3 aylık, 6 aylık, 12 aylık ve yine üretici firma tarafından verilen çalışma saatine veya yılına göre de genel revizyona girmesi gerekmektedir.

• Yağ seviyesi kontrolü, gerekli ise eklenmesi
• Filtrelerin kontrolü ve temizliğinin yapılması
• Kayışların kontrolü (gerginlik, yırtılma, kırılma, deformasyon, incelme vs.) ve kayış spreyi sıkılması
• Yağ sızıntısının olup olmadığının kontrolü
• Elektrik motoruna yağ basılması (Etiket değerine göre)
• Basınç valflerinin kontrolü
• Üretici firma değerlerine göre zamanı geldiğinde yağ değişimi yapılması
• Genel gözlem yapılması, farklı seslerin kontrolü, titreşim kontrolü
• Motor ve blower (ekipmanları ile),çalışma alanı temizliği
• Kasnak/kaplin hizalanmasının yapılması
• Gerekli ise kayış/kasnak/kaplin değişiminin yapılması

            Bir rulmanın dağılıp dağılmadığı veya problem yaratıp yaratmayacağı birkaç gözlemden sonra kolayca ortaya çıkarılabilir.

Bunlar:

• Rulman içerisindeki milin dönmeyerek sıkıştığının görülmesi
• Mil dönmekle birlikte yatak içerisinden normalden çok farklı seslerin gelmesi
• Sıcaklık ve titreşim değerlerinin normalin çok fazla üzerinde olması
• Motor akım değerlerinin anormal yüksek çıkması
• Yatak veya rulmanda gözle görülür parçalanma/kırılma görülmesi
• Yatağın veya rulmanın renk değiştirmesi/koyulaşması

Eğer yukarıda yazılanlardan herhangi biri ile karşılaşılırsa sistemin bu şekilde çalıştırılmaması ve işletmeci ile görüşülerek ve acil olarak bu ürünlerin ambardan çekilerek veya dışarıdan temin edilerek en kısa sürede yenileri ile değiştirilmesi gerekmektedir.

RULMAN NASIL DEĞİŞTİRİLİR / ÇAKILIR?

Sıklıkla kullanılan “DİK RULMAN YATAKLARI/YUVALARI” (SNV, SNL serisi vb. yataklar) takımı içerisinde, rulman, yatak, germe/sıkma manşonu, tespit bileziği, keçe bulunmaktadır.

Peki bir rulman değişiminde nelere dikkat edilir ve rulman değişimi nasıl yapılır?

1. Rulmanlı yatak grubu değişimi için işletmeci haberdar edilir
2. Sistem durdurulur ve işlem bitirilesiye kadar çalışmaması sağlanır (Gerekli güvenlik önlemleri alınır)
3. Güvenlik önlemi için kilitli bakım şalterleri kullanılır ve anahtarı işi yapan personelde bulunur
4. Öncelikli olarak rulman, yatak, manşon, keçe, tespit bileziği komple çıkartılır
5. Yeni rulmanın geçirileceği mil yüzeyi kontrol edilir. Eğer manşonun oturacağı yüzey çok fazla aşınmış ise milin tadilatı için çıkartılır veya yenisi ile değiştirilir
6. Mil yüzeyi düzgün/temiz ise veya yenisi ile değiştirilmiş ise mildeki kir ve pislik temiz ve kuru bir bez ile silinir.
7. Mil çap toleransları manşonun kayarak geçmesine müsaade edecek şekilde verilmeli ve imalatı buna göre yaptırılmalıdır (mil sıcak bölgede çalışacak ise genleşmelerde düşünülerek tolerans ayarlaması yapılmalı ve eksi tolerans verilmelidir)
8. Manşon somunu ve tırnaklı kilit rondelası (somunun dönmesini önleyen) sökülerek rulmanın göbeğinden geçirilir, daha sonra yönlerine dikkat ederek önce tırnaklı rondela dışbükey kısmı rulmana bakacak şekilde manşona geçirilir ve daha sonra yine yönüne dikkat edilerek somunun pah açılmış yüzeyi yine rulmana bakacak şekilde birkaç tur çevrilir (çevirme esnasında somun fazla sıkılmamalı aksi taktirde rulman iç bileziğini sıkarak yuvarlanma elemanı arasındaki boşluğu azaltacak ve aynı zamanda manşonun milde kayarak ilerlemesi zorlaşacaktır)
9. Sistemin izin verdiği durumlarda direkt olarak manşon rulmanla birlikte mile geçirilir bazı durumlarda ise rulman mile sürülür sürülmez yatağın alt parçası rulmanla birlikte yerine kaydırılması gerekebilir (rulman, yatağın alt parçasının içine oturtularak birlikte sürülmesi gereken durumlar olabilir)
10. Burada tüm işlemler yapılırken temizliğe çok dikkat edilmelidir, kirli eldiven ile rulman ve diğer malzemelere dokunulmamalıdır. Rulman, mile geçirileceği esnada poşetinden çıkartılmalıdır. Herhangi bir nedenle bir yere gidilecek ise rulman, yatak vs. üzerleri temiz bir bez veya naylon ile kapatılmalıdır.
11. Yapılacak olan bu işlemlerde bilinmelidir ki rulman montajında uyulması gereken kurallar  ömrü belirlemektedir
12. Rulmanın çakılmasına/sabitlenmesine başlamadan önce yatağı ortalaması açısından iki adet tespit bileziği rulmanın her iki tarafına yerleştirilir (Bir milin yataklamasında 2 yatak kullanılıyor ise tespit bilezikleri sadece tek yatakta iki adet olacak şekilde yerleştirilir, diğer yatakta tespit bileziği olmaz sadece rulmanın ortalanması için ilk başta konulabilir fakat daha sonra çıkartılması gerekmektedir, bunun nedeni genleşmelerden kaynaklı milin bir tarafını sabit diğer tarafını kayar/hareketli yapmaktır)
13. Eğer rulman konik delikli oynak makaralı ise keski veya ay anahtarı yardımı ile germe/sıkma manşonu somunu saat ibresi yönünde döndürülür ve rulman makarası ile yuvarlanma yeri arasındaki boşluk (radyal boşluk) sentil/filler çakısı ile rulman katalog tablosundaki değere göre kontrol edilerek çakılır/sıkılır (pratik olarak rulman çakılmasından sıkılmasından sonraki kalması gereken minimum değer, çakmadan önceki değerin 1/3 ünden az olamaz) (Bir diğer yöntem rulmanın konik yüzey üzerinde kayma mesafesini tespit edilerek yapılmasıdır)

NOT: Boşluk miktarı yuvarlanma elemanının yuvarlanma yüzeyi ile arasında bir yağ filminin oluşumunu sağlayacak düzeyde olmalıdır.

14.  Eğer rulman konik delikli oynak bilyalı rulman ise sentil çakısı ile boşluk miktarı ayarlanmaz, Tork anahtarı ile manşon somunu tabloya göre sıkılır ve daha sonra ikinci bir tablodan alınan ölçüye göre istenilen açı değerince çevrilir.

15.  Daha sonra somunun gevşememesi için tırnaklı rondela (somun kilidi) somun üzerindeki kanallardan en yakın olanına tornavida, keski vb. aletlerin yardımı ile yuvaya oturtulur.

16.  İki parçalı yatakların sağlı sollu kanallarına keçeler yerleştirilir ve milin oturma yerleri kuru sürtünmeyi engellemek için hafiften yağ sürülür  (keçelerin öpüşme yüzeylerinde bulunan çıkıntılara dikkat edilir)

17.  Keçeler takıldıktan sonra yatak içerisine basılacak gresten biraz alınarak rulmanın makarasına/bilyasına sürülerek yağ filminin oluşması sağlanır ve ilk devirlerde yuvarlanma elemanlarının yuvarlanma yüzeylerine baskı yapması ve deformasyona uğraması engellenmiş olur

18.  En son olarak yatağın üst kepinde/kapaginda bulunan tırnaklar yatak alt parçasında bulunan deliklere gelecek şekilde yönüne dikkat edilerek oturtulur ve civatalar sıkılır.

19.  Aynı işlem diğer rulmanlı yatakta da tespit bileziği olmadan uygulanır.

20.  Yatağın gresörlüğünden uygun gres basılarak işlem tamamlanır (gresörlük kirlenmemesi için plastik muhafazaları takılır)

21.  Sistem haberli bir şekilde çalıştırılarak kontrol edilir ve genel olarak gözlemlenir

NOT: Eski rulman, manşon, keçe, tespit bileziği kesinlikle kullanılmaz hurda metal atık kutusuna atılır. Yatak eğer yıpranmamış ise ve rulmanın dış bileziğinin oturduğu yüzeyde aşınma, dönme olmamış ise temizlenerek daha sonra tekrar kullanılabilir (yatak eski değil ve yıpranmamışsa).

Kullanılan yağlı üstübüler veya bezler kontamine atık kutularına atılarak bertaraf edilir.

Kaplin görevi itibari ile çok hassas ayar yapılması gereken bir ekipmandır. Almış olduğu yüksek devir ve torku diğer mile aktarmaya yarayan çeşitli biçim ve özelliklerde imali yapılan güç aktarım organıdır.

Kaplin ayarı (şaft hizalama-shaft alignment), sistemin/prosesin düzgün çalışmasında en önemli unsurlardan birisidir. “Kaplin ayarı yapmaya ne var!” denilecek kadar önemsiz bir iş değildir tam tersine sistemde vuruntuların/titreşimlerin, sıcaklıkların, amperajın istenilen seviyelerde olması isteniyorsa kaplin ayarının çok doğru ve düzgün bir şekilde yapılması gerekmektedir. Kaplin ayarında, iki şaftın eksen doğrultusu ayarı çok önemlidir. Hizalama ne kadar iyi yapılırsa sistemin çalışması o kadar randımanlı olacak, titreşim toleranslar dahilinde olacak, sıcaklık artışı yaşanmayacak, motorun amper değeri makul düzeylerde olacak, motor veya diğer rulmanlı yatakların zarar görmesi engellenmiş olacaktır. Makinaların duruş sürelerinin en aza indirilmesi isteniyorsa kaplinli sistemlerde ayarın olması gerektiği gibi yapılması önem arz etmektedir. Makinalardaki arızaların büyük çoğunluğu kaplin ayarsızlığından kaynaklanmakta olup bakım maliyetlerinin ve işletme masraflarının azaltılması isteniyorsa doğru hizalanmış ve kontrolleri yapılmış bir kaplin ayarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Makinayı çalışır durumda tutmak en önemli kıstaslardan birisidir fakat zaman zaman bakım yapılması esnasında uygun zamandaki yapılan duruşlar göz ardı edilmeli ve yaşanabilecek daha büyük problemlerin önüne bakım yaparak geçilmelidir. Şaftların dönme eksenleri birbirlerine göre eksenel olmalıdır.

• Yapılacak işe göre kaplin seçimi yapılır
• Uygun tork değerine göre kaplin seçimi yapılır
• Üretici Firma çalışma sıcaklığı dikkate alınır
• Üretici firmanın değerlerine göre göbek işlemesi yaptırılır
• Parçalı kaplinleri montajlarken iki kaplin parçasının ara boşluğu  firma değerlerine göre ayarlanır
• Kaplin civataları üretici firmanın verdiği tork değerlerine göre sıkılır
• Kaplin muhafazası yerine takılır

Kaplin Bakımı Nasıl Yapılmalıdır?

• Makina, cihaz durdurulduktan sonra Kaplin gözle kontrol edilir
• Makina çalışır durumdayken Titreşimi kontrol edilir
• Kaplin lastikleri kontrol edilir, değişim zamanı geldiyse değiştirilir (Lastiklerin üretici firma Shore/Sertlik değerlerine göre lastik seçimi yapılır) Farklı Tork değerleri için lastiklerde renklendirme yapılabilmekte ve shoreları buna göre ayarlanabilmektedir
• Genel olarak kaplin parçalarında deformasyonlar kontrol edilir
• Kaplin boşlukları kontrol edilir
• Hidrolik/Turbo kaplinlerde yağ değişim aralıklarına göre yağ değişimi yapılır
• Bazı kaplin tiplerinde uygun yağlama yapılır

Kaplin ayarı birkaç yöntem ile yapılmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

1)    Kaplin yüzeyine, cetvel, sentil, kıl gönye, düzgün yüzeyli mastarlar ve benzeri araçlar ile kaplin ayarı yapacak kişinin de tecrübe ve becerisine kalaraktan yapılan ayarlama yöntemidir.

2)    Komparatör yardımı ile yapılan bir önceki el ile yapılan ayara göre daha hassas olan ve sabır isteyen bir ayar yöntemidir.

3)    Diğer yöntem ise Lazerli Kaplin ayar cihazı ile yapılan çok hassas ayarlama yöntemidir.

Kaplinlerde ayarsızlık birkaç şekilde meydana gelmektedir:

1)    Eksenlerde paralel ayarsızlık/kot farkları (eksenlerin doğrusal olmaması)

2)    Eksenlerde açısal ayarsızlık

3)    Eksenlerde yatay ayarsızlık

Kaplin ayarı esnasında motor, pompa, redüktör, yatak vs… altlarına paslanmaz shimlerden atılması gerekebilir bu durumda örnek verilecek olursa motorun dört noktadan bağlandığı yere temas etmesi gerekmektedir. Unutulmaması gereken konu, sadece birkaç noktaya ayağın basması değil ayakların plakaya basmayan her noktaya shim atılması gerektiğidir yani “Topal Ayak” (aksak ayak) düzeltilmesi mutlaka yapılmalıdır (makinanın her ayağının yere basmaması). Firmalardan işletmeye ünite/paket halinde gönderilen fan, pompa vb. ekipmanların önceden kaplin ayarının yapıldığı bildirilse dahi tekrardan kaplin ayar cihazları ile ayarlarına bakılması gerekmektedir. Kargo ve istifleme esnasında bu ayarlar bozulabileceğinden tekrardan kontrol etmek sistemin verimliliği açısından önem arz etmektedir.

Yeni bir kaplin monte edileceğinde veya motor, pompa, yatak, redüktör değişiminde kaplin ayarı yapılmak istendiğinde önceden çizilen/işaretlenen yerlere güvenmemek gerekir. Aynı marka motor, pompa vs. değiştirilmek istense de kaçıklığın oluşması kaçınılmazdır. Makine ekipman bloklarının dökümlerinde farklılıklar oluşabileceğinden işaretlenen yerlerin doğru sonucu vermesi beklenemez.

Kaplin ayarı yapılırken sistemin sıcaklık durumu önemlidir. Kaplin değişimi veya ayarı sırasında sıcaklık farklarının oluşması yapılacak olan kaplin ayarını etkileyecektir. Bunun için çalışma sıcaklığı göz önüne alınarak genleşmeler, daralmalar veya uzamalar dikkate alınarak ayar yapılmalıdır. Çalışma sıcaklığında kaplin ayarı yapılmalı, doğrusallık, düzlemsellik, paralellik iyi ayarlanmalıdır.

Kaplin ayarsızlığı kaplinin çatlamasına, parçalanmasına kaplinin kendine zarar vereceği gibi yataklama yerlerinde rulmanların hasarlanmasına, keçelerin yüksek sıcaklık ve ayarsızlıktan kaynaklanan deformasyonlara ve yağ kaçırmalarına (sızdırmazlıklar işgöremez) neden olabilecektir. Ayarsızlıktan dolayı salmastra gruplarında sızdırma problemleri yaşanabilecek, amperaj yükselmelerinden dolayı enerji maliyetleri artacak, motor arızaları artacaktır.

İyi bir kaplin ayarı/şaft hizalanması ile;

• Enerji tüketimi azalarak elektrik maliyeti azalır
• Motor arızaları azalır
• Sızdırmazlık elemanları sarfiyatı azalır
• Kaplin patlaması yaşanmaz ve güvenlik zaafiyeti olmaz
• Vibrasyon azalır
• Daha uzun makina ömrü sağlanır
• Çalışma sıcaklığından daha yüksek sıcaklıklara çıkılması önlenir
• Yağ kaçakları azalır
• Rulman arızaları azalır
• Şaft arızaları azalır
• Gürültülü çalışma yaşanmaz
• Cıvata kesilmeleri ve yerinden çıkması engellenir
• Üretim kapasitesi artar
• Mekanik parçaların aşınması engellenir
• Aynı eksene bağlı dişli, kasnak vs. gruplarının aşınmalarını önler
• Arıza için gönderilen adam saat azalır
• Yedek malzeme sarfiyatı azalır
• Yedek malzeme stoklaması azaltılabilir
• Maksimum performans sağlanır
• Arıza sıklığı azalır

Lazerli kaplin ayar cihazların sağladı faydalardan bazıları dokümantasyon ve arşivleme yapılabilmesidir, ileride yaşanabilecek olumsuzluklarda geçmişteki çalışmaların kıyaslanması veya geri besleme alınması açısından önem arz etmektedir. Lazerli kaplin ayar cihazları ile kestirimci ve önleyici bakımların makine duruşlarının üretimi etkilemeyecek bir zamanda yapılması ile üretim kapasitesinde değişme olmayacaktır (bakım zamanları çıkarıldığında). Önceden yapılan ölçümler ve analizler ile yedekleme yapılabilecek stok maliyetleri azalacak, üretimin durması engellenecek, büyük arızaların çıkması önlenmiş olacak ve daha randımanlı bir çalışma sistemi yaratılmış olacaktır. Yapılan ince ayar ile arızalar en aza indirilerek büyük arıza kayıplarını ortadan kaldıracaktır. Sonuç itibari ile her malzemenin bir ömrü bulunmakta olup önemli olan bu ömrün olması gereken en üst zamanda tamamlamasını sağlamaktadır. Lazerli geometrik ölçüm cihazları ile nereye ne kadar shim atılması veya azaltılması gerektiği, doğrultuların hangi yönde değişmesi gerektiği görülebilmektedir. Grafikli olan bu cihazlar adım adım yapılması gerekenleri göstermektedir.  Bu cihazlar IP koruma sınıflandırmaları ile toza, yağa, suya karşı korumalıdır.

Bakım bir ekonomidir yani ne kadar kaliteli, iyi bir bakım o kadar az arıza ve sistemin doğru ve düzgün çalışması demektir. Bu da ancak teknolojiyi kullanarak daha hassas ayar yapılarak sistemin randımanlı çalışmasını sağlamaktadır.

Kaplin ayarı devir hızıyla doğru orantılı olup devir hızı arttıkça kaplin ayarı daha fazla hassaslaşır yani yüksek devirlerde ölçüm aleti olarak lazerli cihazları kullanmak yukarıda belirtilen arıza ve kayıpların önüne geçecek ve daha ekonomik bir çalışma sağlayacaktır.

Kaplinler, Soğutma kuleleri sirkülasyon pompalarında, fanlarda, gezer teker şaftlarında, konveyörlerde ve daha bir çok sektör ve mekanizmalarda kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalara göre makine arızalarının %50 si kaplin ayarsızlığından kaynaklanmakta olup makinalardaki kaplinlerin büyük çoğunluğunun ayarsız olduğu belirlenmiştir. Hangi yere hangi kaplinin daha uygun olduğu belirlenmeli ve çalışma şartlarından kaynaklı durumlar göz önünde bulundurularak kaplin seçimi yapılmalıdır.

Kaplin ve çeşitleri ile ilgili detaylı bilgilere  http://www.teknikport.com/2012/09/kaplin/  linkinden ulaşabilirsiniz.

 Bu bölümde oluşturduğumuz projelerde yazı karakteri(FONT) uygulamalarına bakacağız.

Font uygulamaları proje çizen elamanlar için 2 şekilde ortaya çıkar.

1-Ölçülendirme de kullanılacak rakamlar için font

2-Antet ve notların yazılacağı text’ler için fontlar.

Yazı karakterleri ister ölçülendirme, ister ise yazı için kullanılsın, projelerde kullanılacaksa mutlaka her bilgisayar font dizininde yer alan basit, kenarlarında süsleme bulunmayan, kalın kenarlar barındırmayan, rahat okunabilen ve fazla yer kaplamayan yazı karakterlerinden oluşmalıdır. Bunlara birkaç örnek verebiliriz. (Arial, İsocpeur, Simplex,Tahoma, Technic, Vrinda)Fakat yalnızca fontun düzgün okunması bir kıstas değil, aynı zamanda Türkçe karakterleri içerisinde barındırması, çalıştığınız yerin yazı karakterlerine uygun olması gerekmektedir. Projemizin antet kısmında işletme logosu ve yazısı, hangi fabrikaya ait olduğunu gösteren fabrika ismi İşletme fontlarına uygun olmalıdır. İşletme el kitabında yayınlanan ve farika isimlerini yazacağımız fontun UNIVERSAL yazı karakteri ile yazılması istenebilir. Fakat bu karakter günümüz bilgisayarlarında bulunmamaktadır. Bu fonta en yakın olan Calibri bolt fontu bize en uygun yazı karakteridir. Dolayısı ile proje antetimizde yer alan fabrika ismini ve başlıkları Calibri bolt fontu ile diğer doldurulacak isim, proje adı, tarih, ölçek ve notları simplextw fontu ile bu font bilgisayarımızda yok ise İsocupeur fontu ile yazabiliriz. Eğer projelerimizi AUTOCAD ile çiziyorsak, command satırına “st” yazarak text style seçeneğinden new ile yeni bir yazı fontu atayabilir. Hatta atadığımız bu yazı fontunu ölçülendirmede de kullanabiliriz.  Projelerimizde ki notların ve ölçülendirme de kullandığımız yazı karakterlerinin aynı olması, bize her zaman daha rahatlık ve sadelik kazandıracağından font seçiminde ölçülendirme de kullanılacak rakam ve yazıların da rahat okunabileceği font seçmeye özen göstermeliyiz.

3.ANTET 

Projelerde antet; Kısaca o projenin kimliğidir diyebiliriz.  Yani ne ile ilgili proje olduğunu, ölçeğini, kağıt ebadını, çizen, kontrol ve onay isim ve imzalarının yer aldığı bölümdür.

Antet bölümünü 2 yönü ile inceleyebiliriz.

a-Ölçüsel boyut

b-İçerik

a-Antet ölçüleri: Antet Projemizin sağ altında yer almalı ve ölçüsü kenar çizgileri ve boşluklar dahil 210mm (A4 kağıt kısa boyutunu) geçmeyecek uzunluğa sahip olmalıdır. 210mm ölçüsünün nedeni ise proje katlandığında antet bölümü katlanmadan önümüzde net bir şekilde görülmelidir. Dolayısı ile antet’in uzun boyu(kenar boşlukları hariç) maksimum 180mm olmalıdır.

Antetlerle birlikte standart boyut toleransları tablosu ve revizyon çizelgesi de kağıtlarda yer almaktadır. Antet kadar önemli olan revizyon hanesi düzenlemeleri ve revizyon nedenlerinin doldurulması da teknik resmin çizimi kadar önemlidir. Revizyonu yapan arkadaşımız mutlaka antetin sağ alt köşesinde yer alan revizyon hanesini değiştirerek, sayfanın sağ üst köşesinde yer alan revizyon çizelgesini doldurup, revize projeyi ve nedenlerini ilgili birimlere yeniden göndermek durumundadır. Ayrıca SAP sisteminde sürekli imalat yaptırılan bir parçaya ait resimde revizyon yapılmışsa sistem kodu üzerindeki resim numarasının da revize edilerek, revizyon kodunun sisteme işlenmesi gerekmektedir.

Antet ile birlikte sayfa(pafta) ebadı da standart olarak önceden çizilerek arşivimizde yer almalıdır. Bu arşivden hangi sayfayı ister isek projeyi çizdiğimiz düzleme çağırarak(insert) ölçeğimize göre büyütüp yada 1/1 ölçekte uygulayabiliriz.

b- İçerik; Antet içerisinde yer alması gerekli olan başlıklar yukarıdaki örnekte verilmiştir. Burada yalnızca “Malzeme” bölümü her projede yer almayabilir. Bu durumlarda Malzeme bölümü silinerek “Resim No” bölümü antetin sol alt köşesine çekilir. Proje antetinde Çizen, Çizim tarihi, Kontrol eden, Onaylayan, Ölçek, Kağıt ebadı, Proje(Resim) no, Projenin hangi kuruluşa ait olduğunu gösteren kuruluş logosu, adı ve adresi mutlaka olmalıdır.

Bazı projelerde, kağıt ebadı proje numarası ile birlikte yazılabilir. Örneğin 0125-365-0156-A3 gibi veya kağıt ebadı başta olmak üzere proje numarası verilebilir.

4.PROJE NO 

Proje çiziminde Antet bölümünü doldururken dikkat edilecek en önemli bölümlerden birisi de PROJE(RESİM) NO bölümüdür. Bu bölüm daha önceden bir sistematik dahilinde Proje ofisi tarafından oluşturulmuş olmalı ve proje çizen bütün teknik elemanlar bu sistematik dahilinde çizimlerine proje numarası vermelidirler. Veya Proje ofisinden bu numaraların vermesi istenmelidir. Proje numarası sistematiği ilk başlangıcı fabrikanızın kısaltılmış ismi ile başlamalı, daha sonra fabrika bölümlerine verilen numaralar, daha sonra o bölümün hangi alanı ile ilgili olduğuna ait numara ve sıra numarası şeklinde oluşturulmalıdır.

Proje numarası sistematiği son yıllarda çeşitli programlarda projeler oluşturulduğu için proje numarası vermek için çizilmiş projeyi “save as“ ile ilgili dizine kopyalarken başka programlarda yaratılmış projeleri göremediğimiz için son sıra numarasını yanlış vermek olasıdır. Dolayısı ile mutlaka Bilgisayarım dan girerek ilgili dizinin bütün dosyalarını görerek proje numarasını vermemiz gerekmektedir.

İşletme standartları ve TSE ISO standartlarına göre mutlaka bir proje listesi oluşturulmalı, bu listeye proje numaraları kaydedildikten sonra proje çizilmelidir. Ayrıca bu listede projelerin revizyon numaraları ve revizyon tarihleri işlenmelidir. Ayrıca bu resim numaraları ve revizyon bilgileri yılda 2 kez ilgili birimlere gönderilerek, satınalma sistemi içerisindeki kodlarda yer alan resim numaralarının doğruluğu teyit edilmelidir.

Bir projenin arşivden aranması da oluşturulacak proje listesinden yapılmalı, gerekirse listeye kısa yol tuşu ekleyerek basıldığında direkt projenin açılması sağlanmalıdır.

Proje numaralarının atanmasında ve projelerin ilgili dizin altına doğru bir arşiv ile alınması için proje bürosunun tam kontrolü sağlanmalı, gerekli ise proje ofisi dışındaki personelin dizinlere proje kaydetmeleri engellenmelidir.

Proje numaraları hangi teknik personel tarafından verilirse verilsin mutlaka proje listesine kaydedilerek arşivlenmelidir.

Taşkın ÇINAR

Konstrüktör RESSAM

]]> https://www.teknikport.com/2013/02/proje2/feed/ 1