Yedek tutulacak yer ile ilgili o yerin sorumlusu/amiri ile de görüşerek ve “kayıt altına alarak” yedek malzemeyi ve sayısını belirlemeliyiz (sonradan çıkabilecek sorunlardan dolayı kayıt altına almak önemlidir). Ne kadar gereksiz yedek o kadar stok maliyeti demektir. Diğer taraftan da alınmayan yada zamanında temin edilmeyen her yedek üretim kaybı demektir. Burada en önemli şey denge kurmaktır. Önemli yedeklerde stok kesinlikle sıfıra düşürülmemelidir. Yedek malzemeyi çeken personel hemen yenisini ihtiyaç girmelidir. Stoklar sadece yedek malzemelerden ibaret değildir aynı zamanda sarf malzemelerde bulunmaktadır. Sarf malzemeler işletme içerisinde yapılan işlerde arızanın çözülmesi, istenen bir işin yapılması için gereklidir sarf malzeme eksikliği veya yokluğu yapılacak olan işlerin beklemesine yol açacaktır.

Malzeme ambarının stoklama için gerekli şartları sağlaması stoklanacak malzemenin raf ömrünü uzatacaktır (sıcaklık, rutubet, titreşim, paslanma). Raflara yerleştirilen malzemeler kullanılmak için çekilirken rafa ilk konulan malzemenin ilk çekilmesi gerekmektedir. Yani ilk giren ilk çıkar mantığı, böylece raf ömrünü tamamlamadan son kullanma tarihi yakın olan malzeme kullanılarak çöpe atılması önlenmiş olur ve stok maliyeti azalır. Aynı özelliklere sahip ürünler için farklı kod açtırmak birinin daha sık sirkülasyon olmasına diğerinin ise rafta uzun süre beklemesine yol açabilecek ve stok maliyetlerini arttıracaktır. Stokta malzeme uzun süre bekleyecekse gerekli yağlama, kaplama ve oksitlenmeye karşı naylon vs. ile sarılarak son kullanma tarihine kadar uygun şekilde bekletilir ve stok maliyeti azaltılmış olur. Her ülkenin şartlarına göre stoklarında bulundurmaları gereken malzemeler değişkenlik göstermektedir. Örnek olarak; Alman ürünü bir malzemenin Türkiye’ye getirilmesi yaklaşık 10 hafta civarında iken aynı işi yapan Almanya’daki diğer işletme belki o ürünü birkaç saat içerisinde işletmesine getirtebilmektedir bu da o işletme için stok azaltıcı bir durum olmaktadır. Bur da kaçınılmaz durum teknoloji satan ülkelerle, teknoloji alan ülkeler arasında stok maliyetlerinin farklı olacağıdır.

Bir ürün stokta aylarca veya yıllarca bekleyebilir ama gerektiği zaman malzeme ambarından çekilip yerine takılacak ve görevini yerine getirecektir. Böylece ona verilen paranın karşılığını çalışarak işletmeye kazandıracaktır. Bir malzemenin uzun süre raflarda beklemesi o malzemenin gereksiz olduğunu göstermez. Sonuçta her malzemenin bir ömrü vardır ve çalışma şartlarına göre bu ömür değişkenlik gösterecektir. İmkan olsa da işletmeler stok tutmasa fakat bu uzun bir süre çoğu işletmeler için mümkün olmayacağı görünmektedir.

Barış AVCI

20.02.2012

Bakımlar; Kestirimci Bakım (Uyarıcı Bakım), Önleyici Bakım (Proaktif Bakım), Planlı Bakım (Periyodik-Koruyucu Bakım) olarak üç çeşittir. Ayrıca plansız olarak yapılan “Arıza Bakımı” vardır.

Kestirimci Bakım: Önceden kontrol ettirilip tespit ve analiz edilen ekipmanlarla ilgili yapılan bakımlardır.

Bakım sadece Analiz cihazlarıyla yapılan bir işlem değildir. Gözle, elle, işiterek, koklayarak vb. yöntemlerle tespit etme işlemi yapılır. Analiz cihazları kullanılması çok önemli olduğu gibi bu işlemlerde ilk başta yapılmalıdır. Kestirimci bakımın en önemli yararı üretimin aksamasını minimum düzeye indirmektir kestirimci bakım ile arızanın çıkma olasılığına karşı zamanında müdahale edilir ”’yedek malzeme/ler ve ekipmanlar”’ zamanında temin edilir. Firmaların çeşitli Kestirimci Bakım Ürünleri bulunmaktadır; durum izlemeye dönük cihazlar ile, vibrasyon cihazları ile, termal kameralar ile, infared termometreler ile, enerji izleme ile, yüksek frekanslı seslerin tespitini yapan cihazlar ile, elektrik kaçak dedektörleri vb yöntemler ile yapılırlar.

Vibrasyon Analizörü

Termal Kamera

Elektrik Kaçak Dedektörü

Önleyici Bakım: Muhtemel arıza çıkabilecek yerlerle ilgili önceden düzenleme yaparak (tasarım değişikliği, titreşimin önlenmesi, sıcaklığa maruz kalan yerlerin izole edilmesi vb.)  makine ve ekipmanın zarar görmesini engelleyen bakıma denir.

Planlı Koruyucu Periyodik Bakım: Daha önceden planlanmış ve zamanı geldiğinde talimatlara göre yapılan bakımdır.

Bakımlar ile; akşam, gece, hafta sonu olası muhtemel arızalar yüksek oranda azaltılmış olur. Gündüz çalışma mesaisinden sonra ki mesai saatlerinde ve hafta sonu mesailerinde çıkacak olan arızalarda, ekibi toplamak, malzemeleri hazırlamak veya dışarıdan malzeme aldırmak, dışarıya yaptırılacak olan işlerde firma bulmaya çalışmak çok zordur ve daha sıkıntılıdır. Ayrıca bu saatlerde yapılan işlemlerde belki de fazla mesaiye adam getirtileceğinden daha masraflı olur.

BAKIM = AZ ARIZA = AZ MALİYET = AZ MESAİDİR

Bakımı yapacak personel; bakarak, duyarak, dokunarak ve bazen de koklayarak(yanık durumlarında vb.) bakımı yapmalı ayrıca teknolojik ekipmanlarla da bu işini daha teknik hale getirmelidir (Titreşim ölçme, sıcaklık kontrolü, akım değerleri alımı vs…). Bakımı yaptıran sorumlu/yetkili aldırdığı değerleri eski değerler ile kontrol etmelidir. Bu kontrol etme işlemi ya profesyonel bir program ile ya da elde, bilgisayarda hazırlanan formlar ile olmalıdır. Problemli olan bir malzemeyle birlikte, yanındaki aynı görevi yapan diğer malzemenin de değiştirilmesi gerekmektedir. Örnek olarak: tambur mil yataklarından biri sorunluysa ve her iki yatak aynı zamanda takıldıysa her iki rulmanlı yataklar birlikte değiştirilmelidir (Bunun için monte edilen her ekipmanın monte edildiği tarih, monte eden personellerin isimleri etikete, kartın üzerine veya parça üzerine yazılmalıdır). Eğer biri değiştirilip diğeri değiştirilmez ise tekrardan daha fazla işçilik ve zaman harcanacaktır. Yapılan işlemlerde temizliğe önem vermek gereklidir ki hem çevre açısından hem çalışan açısından hem de değişen parçaların kirlenerek ömrünü daha kısa sürede tamamlamasını önleme açısından önemlidir.

Sonuç olarak her işletmenin küçük yada büyük “PROFESYONEL BAKIM SİSTEMİNE” ihtiyacı vardır.

Barış AVCI

19.02.2012

REV2

İşletmeleri İşletme Yapan Değerler Nelerdir?

İşletmeleri işletme yapan en büyük değer sistemleridir, sistemleri sistem yapanlarda çalışanlarıdır. Hiçbir şirket sistemsiz, hiçbir sistemde insansız olamaz. Çalışanın yeterli işgücü ve kalifiyeli olması isletmelerde oluşturulan sistemlerin en iyi ve etkin şekilde uygulanmasını/devamlılığını sağlar. Yani iyi bir sistem için eğitimli, tecrübeli, yeniliklere açık ve maddi olarak doyurulan çalışanlara ihtiyaç vardır. Çalışanlar işyerini sevmeli ki bir katma değeri olsun. Adil olmak, çalışanın ve çalışmayanın birbirinden ayrılmasını sağlamak ayrıca bir sistemdir. Çalışan kişi hiçbir zaman çalışmayanla aynı kategoriye konulmamalıdır, çalışan her zaman fazladan ve artı değer katmasından dolayı karşılığını almalıdır. En iyi şirket yarınına yatırım yapan şirkettir, günü kurtarmadan yarına yönelik plan ve programı olan işletmelerin büyümemesi ve güçlenmemesi için hiçbir neden yoktur. Şirketler kendini her konuda güncel tutmak zorundadır yani prosedürlerin,  talimatlarin,  kuralların, bilgisayar yazılımlarının güncel olmasi ve döneme uygun programların kullanılması gereklidir.

Çalışanların da aldıkları paranın karşılığını vermesi ve gerekli işgücünü işine yansıtması gerekmektedir. Çalışan işletme için elinden geleni yapmalı ki bir şeyler talep ettiğinde bunun bir anlamı olabilsin. İşi kendi, takdiri başkasının yapması gerekmektedir. Personelin hakkını istemesi kadar da doğal bir şey yoktur. İşletme içerisinde gerekli düzenlemeler yapılarak çalışanların işgücüne daha kapsamlı ve severek, motivasyonlu bir şekilde katılımının sağlanması gerekmektedir diğer türlü çalışan: “ne için yapıyorum”, “niye yapayım”, “çok çalışsam ne olacak”, “diğer çalışmayanla aynı parayı ve zammı alıyorum” bu ve buna benzer şekilde kendine sorular sormaya başlayacak ve motivasyonsuz bir şekilde çalışmaya çalışacaktır. Fabrika hepimizin sözlerinin bir realitesi olması gerekmektedir, çalışan daha çok çalıştıkça eline bir şeylerin geçtiğini görmeli ki bu sözü benimseyebilsin diğer türlü bu sözün bir anlamı olmayacaktır.

Çalışan açısından, çalışma yerindeki en önemli  durum huzurlu bir şekilde işini yapabilmesidir. Huzur, motivasyonu motivasyon, iyi bir iş gücünü iyi bir iş gücü, daha fazla karı tetiklemektedir.

İşletmelerde her kademe çalışanın değerlendirildiği bir sistemin olması üst kademelere yükselmede daha fazla objektifliğe ulaşılacağı kesindir. Yani çalışanların yükseltilmesinde alt kademeden üst kademeye kadar kişiler hakkında verilecek puanlar gerçekten hakeden insanların yükselme açısından önünü açacaktır. 360 derece performans değerlendirme sistemi bunlardan bir tanesidir. Aşağıdaki formdan da göreceğiniz üzere kişilerin değerlendirilmesi bu form ile yapılabilmektedir.

NOT: Form Celal Bayar Üniversitesi web sitesinden alınmıştır.

(http://www2.bayar.edu.tr/yonetimekonomi/dergi/pdf/C13S22006/SMCINA.pdf)

REV2