İşletmelerde İyi Bir Bakım Nasıl Yapılır?

| 19 Şubat 2012 | Reply

İşletmelerde maliyetin az olmasını sağlayan en önemli etken cihazlara, makinelere yapılan planlı vb. bakımlardır. Tabi ki bu demek değildir ki bakım yapmak maliyet gerektirmez. Herşey de olduğu gibi burada da artı-eksilere bakılır. Eğer bakım yapmak büyük arızaların, üretim kayıplarının, istenmedik zamanda doğabilecek sıkıntıların önüne geçiyorsa tabii ki bir işletme için olmazsa olmazlar arasındadır. Kesinlikle ve kesinlikle planlı ve programlı bir şekilde yapılmalı, zamanları iyi bir şekilde belirlenmeli ve bakım zamanı gelmeden  bir süre önce bakımın geldiğini bildiren bir sistemin, programın olması gerekmektedir. Her bakımın mutlaka “Bakım Talimatlarının” yazılmış olması ve bakım esnasında değiştirilecek olan malzemelerin yedeklerinin de malzeme ambarında bulundurulması gerekmektedir. Değiştirilecek malzeme masraf olarak görünse de daha büyük sıkıntıları önlediğinden göz ardı edilmesi gereken bir durumdur. Her meslekte artılar ve eksiler vardır. Mesela bir hasta için kullanması çok fazla tavsiye edilmeyen bir ilaç içilmediğinde daha fazla hasta olunuyorsa ve içilmediğinden dolayı başka hastalıkları tetikleme durumu beliriyorsa o ilacın içilmesi gerekmektedir ve bu olay işletmeler içinde aynı şeyi ifade etmektedir. Bakım yapmak masraflıdır fakat daha büyük masrafları önlediğinden yapılması gereken bir iştir. Personeli yapacağı işleri  talimatlarında yazılan maddelere göre yapmalıdır. Tehlikeli maddeler kullanılacaksa, bakımı yapacak personel bu ürünlerle ilgili ürünün MSDS’lerini (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) okumalı ve yaşanması muhtemel olaylarda ne yapacağını bilmesi gerekmektedir.

Bakımlar; Kestirimci Bakım (Uyarıcı Bakım), Önleyici Bakım (Proaktif Bakım), Planlı Bakım (Periyodik-Koruyucu Bakım) olarak üç çeşittir. Ayrıca plansız olarak yapılan “Arıza Bakımı” vardır.

Kestirimci Bakım: Önceden kontrol ettirilip tespit ve analiz edilen ekipmanlarla ilgili yapılan bakımlardır.

Bakım sadece Analiz cihazlarıyla yapılan bir işlem değildir. Gözle, elle, işiterek, koklayarak vb. yöntemlerle tespit etme işlemi yapılır. Analiz cihazları kullanılması çok önemli olduğu gibi bu işlemlerde ilk başta yapılmalıdır. Kestirimci bakımın en önemli yararı üretimin aksamasını minimum düzeye indirmektir kestirimci bakım ile arızanın çıkma olasılığına karşı zamanında müdahale edilir ”’yedek malzeme/ler ve ekipmanlar”’ zamanında temin edilir. Firmaların çeşitli Kestirimci Bakım Ürünleri bulunmaktadır; durum izlemeye dönük cihazlar ile, vibrasyon cihazları ile, termal kameralar ile, infared termometreler ile, enerji izleme ile, yüksek frekanslı seslerin tespitini yapan cihazlar ile, elektrik kaçak dedektörleri vb yöntemler ile yapılırlar.

Vibrasyon Analizörü

 

Termal Kamera

Elektrik Kaçak Dedektörü

Önleyici Bakım: Muhtemel arıza çıkabilecek yerlerle ilgili önceden düzenleme yaparak (tasarım değişikliği, titreşimin önlenmesi, sıcaklığa maruz kalan yerlerin izole edilmesi vb.)  makine ve ekipmanın zarar görmesini engelleyen bakıma denir.

Planlı Koruyucu Periyodik Bakım: Daha önceden planlanmış ve zamanı geldiğinde talimatlara göre yapılan bakımdır.

Bakımlar ile; akşam, gece, hafta sonu olası muhtemel arızalar yüksek oranda azaltılmış olur. Gündüz çalışma mesaisinden sonra ki mesai saatlerinde ve hafta sonu mesailerinde çıkacak olan arızalarda, ekibi toplamak, malzemeleri hazırlamak veya dışarıdan malzeme aldırmak, dışarıya yaptırılacak olan işlerde firma bulmaya çalışmak çok zordur ve daha sıkıntılıdır. Ayrıca bu saatlerde yapılan işlemlerde belki de fazla mesaiye adam getirtileceğinden daha masraflı olur.

BAKIM = AZ ARIZA = AZ MALİYET = AZ MESAİDİR

Bakımı yapacak personel; bakarak, duyarak, dokunarak ve bazen de koklayarak(yanık durumlarında vb.) bakımı yapmalı ayrıca teknolojik ekipmanlarla da bu işini daha teknik hale getirmelidir (Titreşim ölçme, sıcaklık kontrolü, akım değerleri alımı vs…). Bakımı yaptıran sorumlu/yetkili aldırdığı değerleri eski değerler ile kontrol etmelidir. Bu kontrol etme işlemi ya profesyonel bir program ile ya da elde, bilgisayarda hazırlanan formlar ile olmalıdır. Problemli olan bir malzemeyle birlikte, yanındaki aynı görevi yapan diğer malzemenin de değiştirilmesi gerekmektedir. Örnek olarak: tambur mil yataklarından biri sorunluysa ve her iki yatak aynı zamanda takıldıysa her iki rulmanlı yataklar birlikte değiştirilmelidir (Bunun için monte edilen her ekipmanın monte edildiği tarih, monte eden personellerin isimleri etikete, kartın üzerine veya parça üzerine yazılmalıdır). Eğer biri değiştirilip diğeri değiştirilmez ise tekrardan daha fazla işçilik ve zaman harcanacaktır. Yapılan işlemlerde temizliğe önem vermek gereklidir ki hem çevre açısından hem çalışan açısından hem de değişen parçaların kirlenerek ömrünü daha kısa sürede tamamlamasını önleme açısından önemlidir.

Sonuç olarak her işletmenin küçük yada büyük “PROFESYONEL BAKIM SİSTEMİNE” ihtiyacı vardır.

Barış AVCI

19.02.2012

REV2

Tags: , , , ,

Category: Makale

About the Author ()

Yorum Bırakın