Vida Nedir? Vida Tipleri (Diş Tipleri) Nelerdir?

| 14 Şubat 2012 | 56 Replies

VİDA NEDİR?

Vida, düzgün bir silindirik veya konik yüzey üzerine helisel (eğrisel) olarak açılmış oluklardır. Bu helisel oluklar silindir parça içerisine veya dışına açılabilmekte, silindir içerisine açılan vidalar “SOMUN”, silindir dışına açılan vidalar ise “CİVATA” olarak adlandırılmaktadır diğer tabiri ile helisel oluklar delik yüzeyinde açılmış ise “İÇ VİDA”, dış yüzeyde açılmış ise “DIŞ VİDA” olarak adlandırılır. Bir civatanın veya somunun, civata veya somun olarak adlandırılabilmesi için vidalarının açılmış olması gerekmektedir. Bu vidalar değişik profillerde ve açılarda açılırlar. Vida ile Civata birbirinden farklı kavramlardır. Vida sadece civataya değil somun, saplama vs.. diğer bağlantı elemanlarınada açılır. Civata ise bu açılmış helisel oluklardan meydana gelir (vidalardan).

Vidanın bulunma tarihçesi uzun yıllar öncesine dayanmaktadır. Milattan Önce (M.Ö) 200 lü yıllarda Tarentum Archytas tarafından icat edilmiştir, Arşimet ise vida prensibini geliştirerek ve suyu yükseltmek için cihazlar oluşturmak için kullanmıştır. Diş standardizasyon eksikliği problem olmaya başlayınca bu sorunların üstesinden gelmek için “Joseph Whitworth” İngiltere’de atölyelerden vida numunelerini toplayarak iki öneri sunmuştur.

Bu iki öneri:

  1. Dişlerin oluşturduğu açının 55 derecede standardize edilmesi gerektiği
  2. İnç başına diş sayısı (bir parmaktaki diş sayısı), çeşitli çaplar için standart hale getirilmelidir
şeklinde olmuştur ve 1860 yılında bu öneriler İngiltere’ de standart uygulama haline gelmiştir.

1864′te Amerika’da, William Sellers, farklı çaplar için 60 derecelik bir diş şeklini ve diş dereceleri temeline dayalı farklı bir standart önermiştir ve UNC-UNF serisi dişler bu şekilde doğmuştur.

Avrupa’ da ise metrik diş standardize edilmiştir. Alman Loewenherz’in 53 derece 8 dakika ve İsviçreli Thury parçacığı 47.5 derecelik bir açıyla bir vida dişi açısı oluşturdular.  Nihayetinde Alman ve Fransızlar metrik standardı geliştirdiler ve dişler arasındaki açıyı 60 derece olarak standardize ettiler.

Vidayı Tanımlayan Ölçüler

Dişüstü Çapı

Dişdibi Çapı

Diş Yüksekliği

Böğür Çapı

Adım

Diş Üstü Genişliği

Diş Dibi Genişliği

Böğür Çapı:  Bir dişin diğer diş ile çalışan yüzeyidir yani yuvarlanma ve kayma bu yüzeyde gerçekleşir. Baskı bu yüzeyde meydana gelir ve diş diğer dişi çevirmeye bu yüzeyde çalışır.

VİDA TİPLERİ  (DİŞ TİPLERİ)

Civata, Somun, Boru, Pnomatik devreler, Hidrolik devreler vs… kullanılan diş tipleri çeşitlidir. Bu diş tipleri kullanılan yere göre farklılık göstermektedir aynı zamanda galvanizli mi kullanılacağı, siyah mı olacağı veya paslanmaz dişli mi kullanılacağı yine kullanılacak olan yerin durumuna göre kullanacak olan kişiye bağlıdır. Vidalar döndürme yönüne göre (Civata başından bakıldığında, saat ibresi yönü veya saat ibresi tersi yönü) sağ helis veya sol helis olarak tanımlanır (sağ diş veya sol diş). Helis sağa doğru tırmanıyorsa sağ helis, sola doğru tırmanıyorsa sol helistir. Peki bazı vidalar neden sol helis (sol diş/vida) olarak yapılır? Sol helis vidalar vantilatörlerde, fan pervanelerinde, pompa çarklarında dönüşün aksi yönünde sıkma yapılabilmesi, gevşememesi için yapılırlar.

Sol vida gösterimleri şu şekilde olmaktadır:

Metrik Normal-Sol Diş Vida: M20 -LH

Trapez Diş-3 Ağızlı-Sol Diş  Vida: Tr60x15PS-LH

Buradaki “LH” sol vida anlamını taşımaktadır.

 

Vidaların kısa zamanda sökülüp -takılması gereken yerlerde çok ağızlı vidalar kulanılır. Tek ağızlı, iki ağızlı veya çok ağızlı vidalar mevcuttur. İki ağızlı bir vida bir tam tur çevrildiğinde tek ağızlı vidaya göre 2 kat daha fazla yol alır.

Vida çekmede kullanılan aletler; Klavuz ve Pafta’ dır. Klavuz deliğe vida açmada, Pafta saplama vb. erkek parçaya vida açmaya yarar.

DİŞLER:

Metrik (ISO) üçgen vida, wihtworth üçgen vida, kare, trapez (Trapez diş açısı 30 derecedir), testere, yuvarlak, ağaç ve sac vidaları , boru / hidrolik / pnomatik ekipmanlar için BSP (Düz Diş), boru/hidrolik/pnomatik ekipmanlar için BSPT Konik diş, UNC,UNF, olarak çeşitlere ayrılır (UNF nin parmakta ki diş sayısı UNC ye göre daha fazladır).

Vidalar; Profillerine göre ve Ölçü Sistemlerine göre çeşitlendirilirler (vida/diş simgeleri yanlarında verilmiştir).

Profillerine Göre Vida Çeşitleri:

1) Üçgen Profilli Vidalar (M)

2) Kare Profilli Vİdalar (Kr)

3) Trapez Profilli Vidalar (Tr)

4) Testere Profilli Vidalar (Te)

5) Yuvarlak Profilli Vidalar (Yv)

 

Ölçü Sistemine Göre Vida Çeşitleri:

1) Metrik Vidalar (M)

2) Whitworth Vidalar (W)

 

METRİK : ISO (International Organization for Standardization)

UNF: Unified Fine Threads (WHITWORTH – UNIFIED)

UNC: Unified Coarse Threads

BSP: British Standart Pipe (BSPP ve BSPT)

NPT: National Pipe Taper

 

ADIM (HATVE) (P) (PITCH):

Metrik sistemde adım bir civatanın, saplamanın, somunun vs… bir tam tur çevrildikten sonra almış olduğu mesafe, yoldur veya bir civata, somun  üzerindeki dişlerde, bir diş dolusu ile bir diş boşluğu arasındaki mesafedir. İnç sistemde ise adım, bir parmakta ki (25.4 mm’ de) diş sayısıdır. Adımlar diş taraklarıyla veya kumpaslarla kontrol edilirler.

NOT:   (1” = 1 İnç = 1 PARMAK) : 25,4 MM’DİR.

 

CİVATALARDA MUKAVEMET:

Civatalar üzerinde gösterilen rakamlar o civatanın mukavemet/dayanım sınıfını göstermektedir. Yani 4.8, 5.8, 6.8, 8.8, 10.9, 12.9 vs… İlk sayı 100 ile çarpılırsa Çekme mukavemeti/ gerilmesi bulunur, Akma mukavemeti/gerilmesi için ise ilk sayı x ikinci sayı x 10 ile bulunur.

Örnek: 6.8 civata için

Çekme Mukavemeti/Gerilmesi :   6×100= 600 N/mm2

Akma mukavemeti/Gerilmesi :    6 x 8 x10 = 480 N/mm2

 

1 Kg = 9.81 Newton’dur. Yaklaşık olarak 10 Newton (N) diyebiliriz.

 

Çekme Mukavemeti/Gerilmesi : 6×100= 600 N/mm2‘ yi  10 N/mm2′ ye böldüğümüzde 6o kg/mm2 olarak bulunur.

Akma mukavemeti/Gerilmesi : 6 x 8 x10 = 480 N/mm2‘ yi  10 N/mm2′ ye böldüğümüzde 48 kg/mm2 olarak bulunur.

Çekme Mukavemeti: Malzemenin iki ucundan çekilerek kopma sınırına kadar getirilip kopmadan önceki gerilme miktarı çekme mukavemetini verir.

Akma Mukavemeti: Malzemenin elastiklik sınırından sonra şekil değişikliği ile uzamaya başlaması ile kalıcı deformasyon sağlayan değeridir.

 

 

1)     METRİK Üçgen Vida (Diş) :

Metrik dişin diş açısı (tepe açısı) 60°’dir. Metrik vidalar kalın ve ince diş olmak üzere 2 tiptir. Sızdırmazlık değil de bağlantı yapılacaksa Metrik diş kullanılır. Metrik diş “M” harfi ile gösterilir ve M8, M10, M12 şeklinde adlandırılır (M:Anma çapını ifade eder). Ölçüleri milimetre cinsindendir. Her vidanın bir de adımı vardır ve standarttır yani M20’in adımı 2,5 mm’dir fakat M20 ince diş vidanın adımı 2 mm’dir. İnce diş vidalar normal vidalara nazaran daha fazla diş bulundurduğundan sarsıntılarda yerinden çıkması daha zor olur.

Metrik İnce Diş Vida gösterimi şu şekildedir:

M20x2 : M20 vida dış çapını, 2 ise adımını göstermektedir.

Metric Threads – Coarse Thread Pitches

 

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

METRİK İNCE DİŞ

Metric Threads-Fine Thread Pitches

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

 

2)     WIHTWORTH Üçgen Vidalar:

Wihtworth dişin diş açısı 55°’dir.  Wihtworth vidalar 3 tiptir. Kalın diş, ince diş ve Wihtworth boru vidalarıdır. Dişler arasında çok az boşluk olduğundan sızdırmazlık istenen yerlerde Metrik diş yerine Wihtworth dişli vidalar kullanılırlar.

NOT: Treads Per Inch (TPI) : inç başına düşen diş sayısı (Bir parmaktaki diş sayısı) (Pitch: Adım)

 

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

 

 

3)     BSP Diş (British Standart Pipe) (İngiliz Boru Standardı):

 BSP diş;  BSPP ve BSPT  olmak üzere 2 çeşittir.

A)    BSPP ( (G) Gaz Diş Düz) (British Standart Pipe Paralell) :

        BSPP (British Standart Pipe Paralell) düz diş olarak, BSPT (British Standart Pipe Taper) konik diş olarak adlandırılır. “G” harfi ile gösterilir, diş açıları 55° dir. Örnek: G3/8”, G1/2” vb. BSP yani dişleri birbirine düz(paralel) olan vidalarda sızdırmazlık için civata karşı tarafa sonuna kadar sıkılır ve arada bakır pul vb. malzemeler bulundurulur. Konik dişlerde ise bu durum farklıdır.

NOT: Treads Per Inch (TPI) : inç başına düşen diş sayısı (Bir parmaktaki diş sayısı) (Pitch: Adım)

 

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

 

B)    BSPT ( (R) Gaz Diş Konik) (British Standart Pipe Taper) :

BSPT diş açısı 55° dir. Boru vidası ile Wihtworthvida arasında parmaktaki diş sayıları farkı vardır. Boru vidasında 1 parmaktaki (Inç’teki) diş sayısı Wihtworth vidadan fazladır. Boru vidası “R” harfi ile gösterilir ve R3/8”, R1/2”, R3/4” şeklinde adlandırılır. BSPT yani dişleri birbirine konik olan vidalarda civata karşı tarafa sonuna kadar koniklikten dolayı sıkılamaz, sızdırmazlık için teflon bant, keten veya sıvı sürülür (sızdırmazlık sıvısı). BSPT diş ile örneğin dirseği yerine sıkarken istediğimiz yerde pozisyonlama yapabiliyoruz yani dirseğin yukarıda mı aşağıda mı sağda veya solda mı duracağını ayarlayabiliyoruz. Bu dişler 1/16 oranında konik yapılırlar.

NOT:  1”, 2″, 3″ gibi büyük çaplarda sızdırmazlık için “KETEN”,  3/8,” 5/8″ gibi küçük çaplarda sızdırmazlık için “TEFLON BANT” kullanılır.

 

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

 

4)     NPT Boru Diş (National Pipe Taper) (Amerikan Konik Diş) :

NPT dişlerin diş açısı 60°’dir. Boru vidası aslında Wihtworth üçgen diştir. Sanayide Boru dişi olarak adlandırılırlar. NPT dişler sadece Konik olarak üretilirler. Sızdırmazlık için teflon bant, keten veya sıvı sürülür (sızdırmazlık sıvısı). NPT diş ile örneğin dirseği yerine sıkarken istediğimiz yerde pozisyonlama yapabiliyoruz yani dirseğin yukarıda mı aşağıda mı sağda veya solda mı duracağını ayarlayabiliyoruz. Bu dişler 1/16 oranında konik yapılırlar.

NOT:  BSPT ve NPT diş farklıdır. Biri 55° diğeri 60° dir.

 

 NPT KONİK DİŞ:

NOT: Treads Per Inch (TPI) : inç başına düşen diş sayısı (Bir parmaktaki diş sayısı) (Pitch: Adım)

NOT: Klavuz matkap çaplarıda tabloda belirtilmiştir.

 

BSPT-NPT tablolarından da görüldüğü gibi, 1/8″, 1/4″, 3/8″  vs… dişlerin parmaktaki diş sayıları birbirlerinden farklıdır.

Yukarıda belirtildiği üzere BSP Diş BSPP ve BSPT olarak ikiye ayrılır. Aşağıda NPT ve BSP diş farkları tablo olarak gösterilmiştir.

 

 

 

Rev6

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

Category: Teknik Bilgiler, Teknik Dokümanlar

About the Author ()

Comments (56)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. YABGU1977 diyor ki:

    metrik dişte M8-M10 gibi sembollerle ifade edilmekte olduğu yazılmış fakat NPT boru diş ve Wihtworth vidalarda sembolle ifade edildiğinden bahsetmemişsiniz.NPT boru diş ve Wihtworth vidalarda sembol(birim)kullanılmaktamı.kolay gelsin.iyi çalışmalar dilerim.

    • bavci diyor ki:

      NPT dişte simge olarak “NPT” olarak kullanılıyor, Wihtworth da ise simge “W” harfidir ve Wihtworth civata için 1/2″ (yarım parmak) wihtworth civata şeklinde ifade ediliyor (Tabloya sonradan W olarak eklenmiştir).

    • savaş yolcu diyor ki:

      konik başlangıç ve bitiş çapını nasıl hesaplarız.
      şimdiden teşekkürler

  2. admin bavci diyor ki:

    Verilen Bilgilerin Daha İyi Anlaşılabilmesi İçin Güncelleme Yapılmaktadır, Sol Alt Köşede ki Revizyon Numarası İle Takip Edebilirsiniz (Rev1, Rev2 …).

  3. admin bavci diyor ki:

    Beğendiğiniz yazıları “Beğen” kutucuğunu tılayarak ve “Gönder” tuşu ile arkadaşlarınıza gönderebilirsiniz…

  4. Burç diyor ki:

    Whitwort diş tarağı ile 5/8″ ölçtüğüm dişi vidanın hatvesi olduğuna göre bu civatanın diş yüksekliğini nasıl bulurum?

    • admin bavci diyor ki:

      Diş tarağı üzerinde 11G 5/8 yazar, yani parmaktaki diş sayısının 11 diş olduğunu gösterir. Civatanın diş yüksekliğinden kasıt nominal çapından bahsediliyorsa bu civatanın dış çapını kumpas ile ölçersiniz ve tablodaki değere göre W5/8 Whitworth civata olduğunu dış çapının da yaklaşık 15,875mm olduğunu görürsünüz.

    • murat diyor ki:

      diş taragın varsa kumpasında var demektir o zaman eline kumpası al ve diş tarağının diş üstü ile diş bitimi arasını ölç bu kadar basit

      • admin bavci diyor ki:

        Yukarıda ADIM (HATVE) kısmını anlatırken Adımlar diş taraklarıyla veya kumpaslarla kontrol edilirler şeklinde yazılmıştır. İsteyen diş tarağı ile isteyen kumpas ile adımı kontrol edebilir. Fakat adımları diş taraklarıyla kontrol etmek hem daha kolay hemde daha kesindir. Mesela W 1/16″ Whitworth dişin parmaktaki diş sayısı 60, W 1/8″ in 40, G 1/8″ Gaz dişin (BSPP) 28, 1/8″ NPT dişin 27 dir bu diş sayılarını kumpası 25.4 mm açarak ve sayarak bulmak çok zordur 25.4 mm de diş sayısının 27 mi 28 mi olduğunu bulmak zordur ama tabi ki imkansız değildir. Parmaktaki diş sayısı 60 olan W 1/16″ in dişleri tek tek saymak zaman ve kesinlik açısından da yapılacak işi riske atmak demektir.

  5. hayrettin durukan diyor ki:

    Nekadar güzel ve yalın örneklemeler le anlatmışsınız unuttuğum hatta yanlış bildiğim bilgileri düzelttim ve bana çok samimi geldiniz bu sayfaları hazırlayan arkadaşların ellerine sağlık

  6. Erol GİRGİN diyor ki:

    sade ve anlaşılabilir anlatımlarınız dan dolayı teşekkür ederim…

  7. Musa diyor ki:

    Güzel bir çalışma. İşime yaradı. Teşekkürler.

  8. haydar diyor ki:

    elimde olan parcada diş tara baktığımda 8G1″ cıkıyor ama bunun hatvesini bulamadım lutfen diş hatvesinin nasıl hesaplandığını söylermisiniz teşekkür ederim

    • admin bavci diyor ki:

      Diş tarağının bir tarafı metrik diğer tarafı wihtworth ölçü sistemini gösterir yani her ikiside adımı/hatveyi belirtir. Metrik tarafta ki rakamlar mm olarak adımı, wihtworth tarafta ki rakamlar parmaktaki diş sayısını göstermektedir (inç sisteminde parmaktaki diş sayısı adımı gösterir). Diş tarağında 8G dişlere oturduysa parmaktaki diş sayısının 8 adet olduğunu gösterir (1″ = 1 Parmak = 1 inç = 25.4 mm dir.). Tablodan da Wihtworth kalın diş mi, NPT diş mi olup olmadığı ve dış çapına bakarak 1″ mi, 2 1/2″ mi 3″ mi veya diğerleri olup olmadığına bakılır. Eğer wihtworth civata, somun, saplama ise wihtwort kalın diş tablosundan eğer boru ise diğer tablolardan bakılır.
      Cevap aydınlatıcı olmadı ise tekrardan soru sorabilirsiniz.

  9. taner yıldız diyor ki:

    Merhaba UNS VİDA DİŞİ    NEDİR HANGİ GRUBA GİRER?

    • admin bavci diyor ki:

      UNS diş Amerikan serisi, özel amaçlar için kullanılan özel bir diştir. Örnek olarak; 1/4″ dişte parmaktaki diş sayısı sırasıyla 24-27-36-40-48-56 olarak yapılabilmektedir. 5/16″ için parmaktaki diş sayıları ise 27-36-40-48 dir. Yani belli bir inçte (parmakta) çeşitli diş sayılarını bu diş sisteminde uygulayabilmekteyiz. Diş açısı 60 derecedir. ASME B1.1-2003 standardında gösterilir.

  10. Vehbi Özçelik diyor ki:

    merhaba,
    THK marka Lineer rayları vida yardımıyla , paltform üzerinde sabitlendiriyoruz.. sorum ise;
    - Uzun bağlantılarda 2 rayı uç uca eklediğimizde, vidadaki boşluk değerleri sistemi etkilermi ?eksenel ve radyal yönde bir hareket oluşurmu?
    kısacası, M12X18 teki Radyal veya eksenel vs..Boşluk değeri nedir?
    Teşekkürler.

    • admin bavci diyor ki:

      Vidadaki boşluğu bazı kimyasallar ile kapatabilirsiniz mesela orta mukavemette vida gevşemezlik kimyasalı veya sızdırmazlık ürünlerini deneyebilirsiniz. İki ray uç uca birleştiriliyorsa öncelikli rayların birbirleri ile kesinlikle aynı doğrultuda olmalarını sağlamalısınız. Civata sıkıldığında rayın birbirleri arasında doğrusallığı, paralelliği bozulmamalıdır. Birde kalın diş yerine daha sık olan ince diş civata kullanabilirsiniz. Normalde M12 kalın diş civatanın adımı 1,75mm dir bunun yerine ince diş olan M12x1,5 veya M12x1,25 deneyebilirsiniz. vida daki boşluk fazla olursa rayların milimetrik kaymasına ve kızağın kasmasına neden olabilecektir. Radyal ve eksenel boşluğa gelince alacağınız civatanın normlara çok uygun olması gerekirki aralarındaki boşluk aynı olsun sanayiden alınan markasız civatalar sizin işinizi görmeyecektir bunun yerine markalı yerli veya yabancı civata alıp deneyebilirsiniz.

  11. admin bavci diyor ki:

    http://www.teknikport.com‘ da “Güncel Yazılarımızı” takip etmek için yapmanız gereken sağ üst köşedeki mail aboneliği yazan kısma mail adresinizi yazarak “GÖNDER” butonuna basmak ve karşınıza gelen pencerede boş kutucuğa ekranda görünen harf/rakamları girerek “Complete Subscription Request” e tıklamak daha sonra E-postanıza “FeedBurner Email Subscriptions ” dan gelen maili açarak aktivasyon için gelen bağlantıyı tıklamaktır.

  12. Salih SALİHOĞLU diyor ki:

    Trapez. Whithworth diş açısı kaçtır.

  13. ali türkmen diyor ki:

    metrik sistemde adımı nasıl hesaplarız . ve bögür çapı niçin önemlidir 

    • admin bavci diyor ki:

      Metrik sistemde adım, yazımızın ADIM (HATVE) başlıklı yazısında da belirtildiği gibi “Adım bir civatanın, saplamanın, somunun vs… bir tam tur çevrildikten sonra almış olduğu mesafe, yoldur veya bir civata, somun üzerindeki dişlerde, bir diş dolusu ile bir diş boşluğu arasındaki mesafedir.”
      Böğür çapı bir dişin diğer diş ile çalışan yüzeyidir yani yuvarlanma ve kayma bu yüzeyde gerçekleşir. Baskı bu yüzeyde meydana gelir ve diş diğer dişi çevirmeye bu yüzeyde çalışır.

  14. murat diyor ki:

    3/4” bsp dişin matkap çağı neden 24,5 .İlginç geldi bana

    • admin bavci diyor ki:

      Tabloda gösterilen bilgiler İngiliz Boru Standardıdır, bu şekilde uluslararası standartlaştırılmıştır. BSPP ve BSPT klavuz matkap çapları da birbirlerinden farklıdır.

  15. sami diyor ki:

    bspp ile whitworth dişin farkları nelerdir? tşk

    • admin bavci diyor ki:

      1 İnçteki (Parmaktaki) diş sayıları birbirlerinden farklıdır. İkisi de 55 derece ve düz tiptir fakat; 1/4″ BSW (whitworth) dişte parmakta 20 diş bulunurken, 1/4″ BSPP dişte bu sayı 19′dur. 3/8″ BSW’de 16 diş varken, 3/8″ BSPP’de 19 diş bulunmaktadır. Whitworth BSW diş BSPP dişe göre Kaba diş olarak geçer.

  16. Yaşar Büyüktürk diyor ki:

    Site içerik, kullanım kolaylığı açısından mükemmel olmuş.
    Çok hızlı açılıyor. Çok faydalı bilgiler içeriyor.
    Elinize sağlık. İlgi alanınızın bu kadar geniş olmasından dolayıda tebrik ederim.

  17. erhan diyor ki:

    Bir vidanin dislerine bakarak Inch mi metrik mi oldugunu nasil anlariz ? tesekkurler..

    • admin bavci diyor ki:

      Metrik vida diş açısı 60° Wihtworth vida diş açısı 55°’dir yani İnch vida daha sivri görünür fakat en belirgin anlama yöntemi kumpas ile çapını, diş tarağı ile adımını kontrol ederek bakılabilir. Metrik vida çapı ondalıklı olmayacağından daha net anlaşılır.

      • Erhan diyor ki:

        @admin bavci:
        Oncelikle cevabiniz icin tesekkur ederim. Ben amerikada bir vida satis deposunda calisiyorum.yanimdaki sef vidaya bakar bakmaz olcusunu ve inch ya da metric oldugunu soyleyebiliyor.

        Tamam deneyim tecrube diyebiliriiz ama sadece belki inch ya da metric oldugunu anlamanin bir ipucu vardir diye dusunmustum.. sagolun.tesekkurler..

        • admin bavci diyor ki:

          Vida Satış deposunda sıfır hiç kullanılmamış civataların görüntüsü daha net olduğundan ve devamlı aynı işlerin yapılıyor olmasından kaynaklı bir göz aşinalığı olabilmektedir. Boru tesisatçılarıda çap ölçmeden borunun 1/2″, 3/4″, 1″, 2″, 3″ 4″ (inç) olduğunu söyleyebilir. 1/2″ inç civata anma çapı 12,7mm dir, M12 civata anma çapıda 12mm’ dir. Bu iki civata yan yana koyulduğunda çaplarından bunun ayırt edilmesi zor olacaktır. Diyelim ki İkisi de galvaniz kaplama ve tam diş olsun. Dişlerin sivriliğine baktıktan sonra (İnch vida daha sivridir) 1/2″ inch civatanın parmaktaki diş sayısı (25,4 mm de diş sayısı) 12 adetdir, M12 civatada ise tek tek sayarsanız yaklaşık 17 olduğunu görürsünüz (1/2″ adımı mm olarak 2,117mm, M12 adımı ise 1,75mm dir). Yani Metrik vida daha sık görünür. Sonuç olarak dişlerin sivriliğinden ve sıklığından inch vida mı yoksa metrik vida mı olup olmadığını belli oranda anlayabiliriz.

  18. Güler Türkmen diyor ki:

    Kullanmak durumunda olduğumuz G3/8 dişi parçaya (pirinç malzeme) farklı bir tedarikçiden aldığımız G3/8 erkek parçayı(krom kaplamalı) takamıyoruz. Her iki parça da G3/8-19 Fer Ter vida ve halka mastardan geçiyor ama birbirine geçmiyor. Neyi kontrol etmemiz gerekiyor. Hatanın ne olduğunu bulmak için ne yapmalıyız?

    • admin bavci diyor ki:

      Aldığınız dişi ve erkek parça 3/8″ BSP boru diş ise parmaktaki diş sayısı 19, NPT diş ise 18 olur her kisi de 19 diş olarak ölçdüyseniz bunu eleyebiliriz. Dişüstü çapları eşit mi değil mi? Eğer BSPT gaz diş ise yani konik ise erkek parçayı dişi parçanın sonuna kadar sıkamazsınız. BSPP gaz diş ise yani düz ise erkek parçayı sonuna kadar sıkabilmeniz gerekmektedir. Erkek parçanın konik olup olmadığını kontrol edin. Birde “G3/8-19 Fer Ter” derken tam anlaşılamamıştır

  19. Osman GÜRER diyor ki:

    admin eline sağlık güzel anlatım kendi adıma teşekkür ederim benim bir sıkıntım var lakin dişlerle hatvelerle veyahutta diş tarakları ile değil
    sıkıntım şu G3” diş çekiyorum klavuz ile parçam sifero döküm diş boyu 25mm döküm dişten önce baralanıyor kesme sıvım bor yağı klavuzum OSG sıkıntım bu parçalar için makine yapmak tasarımı bitirmek üzereyim yalınız klavuzun maruz kaldığı kuvveti bulmam lazım ki ona göre şanzuman kombinasyonu çıkartayım tasarıma adapte edeyim varmı böyle bir bilgin varsa aydınlatırsan sevinirim

  20. Elvan yalçın diyor ki:

    12NF diş profili için en az nekadar diş açılması gerekli ? bilgisi olan paylaşabılır mi ?

  21. umutozkan diyor ki:

    Merhaba,
    yarım parmak bağlantımız var. Ama aldığımız cihaz G1/2 bağlantılı. Birbirine nasıl uydururum.

    • admin bavci diyor ki:

      Sonuç olarak ikisi de yarım parmak olarak geçiyor ve parmaktaki diş sayıları 14′tür. Sizdeki yarım parmak NPT diş mi? NPT dişin uç açısı 60°, BSP dişin uç açısı 55°’ dir. Bu farklılık birinin İngiliz standardı diğerinin Amerikan standardı olmasından kaynaklanmaktadır. NPT diş koniktir, BSPT diş de koniktir, cihazınızın bağlantısı konik mi düz mü? önce onu da belirlemelisiniz. Arada bir bağlantı konularak NPT dişten BSPP veya BSPT dişe dönüştürülmüş olması gerekmektedir.

  22. Serdar TaviL diyor ki:

    Merhaba;

    BSF 1-1/8 diye bir diş varmı bunun matkap çapı ölçüsüne ihtiyacım var. BSF başka bir isimlemi adlandırılıyor acaba?

    • admin bavci diyor ki:

      BSF dişin açılımı “British Standard Fine” olarak geçmektedir yani İngiliz Vida Sistemi İnce Diştir. 1 1/8″ parmaktaki diş sayısı 9 dur. Bazı dökümanlarda matkap çapı 26,5mm olarak görünmektedir. 1 1/8″ in dış çapı 28,57 mm dir.

  23. Serdar TaviL diyor ki:

    Tekrar merhaba;
    Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim. Ve bir sorum daha var zamanınız varsa. Bu withworth sistemini anlamak çok zor geliyor. Rusya dan gelen bir dokümanda Rc 1/2 diş standardı çıktı bir su rekorunun borunun bağlandığı ölçüsü bu nedir usta çıkamadık işin içinden borusu 21mm mi 12.7mm mi? Birde bu tip bilgileri öğrenebileceğim bir doküman, kitap, pdf varsa tavsiyenizi rica edecektim.

    • admin bavci diyor ki:

      Whitworth diş sistemini tam olarak anlayabilmek için yazımızı baştan sona okuyabilirsiniz.
      BSW: British Standard Whitworth olarak geçmektedir ve İngiliz vida (civatalarda) sistemidir, R ile gösterilen ise İngiliz boru vidası sistemidir ve BSPT olarak adlandırılmaktadır. R 1/2″ yaklaşık boru dış çapı 21mm dir ve bir parmaktaki diş sayısı 14 adettir. Whitworth (cıvatalarda) yani BSW 1/2″ = 12,7mm dir çünkü 1 parmak/1 inç/1″= 25,4mm dir. Borularda et kalınlıkları da ölçü içine ilave edildiğinden 1/2″ (yarım parmak) borunun dış çapı BSPT de ve NPT de yaklaşık 21 mm dir. Fakat 1/2″ Whitworth civatayı ölçtüğünüzde 12,7mm olarak ölçeceksiniz. Sonuç olarak cıvatalarda ve borulardaki ölçümler bahsettiğimiz durumlardan dolayı farklı ölçülmektedir. Kesin ve net olan durum 1″ (1 parmak, 1 inç) = 25,4 mm dir sadece borularda et kalınlıklarından dolayı dış çap ölçüldüğünden boru dişler için ayrı bir standart getirilmiştir. BSP boru diş standardını İngilizler, NPT boru diş standardını Amerikalılar oluşturmuştur…

  24. emrullah mutlu diyor ki:

    selam. metrik somunlar üzerinde 4/6/8/10 gibi numaralar civatanın mukavemetini ve dayanımını sembolize ediyor.inç somunlar araştırdığım kadarı ile numara değil, harf ile ifade ediliyormuş. bu konuda bilgisi olan var mı?bana 3/8″-16 fiberli somunun ,metrik karşılığı 10 olan bilgi lazım .mesela M10X1,5 10 baskılı somunun mukavemeti 3/8″-16 X baskılı ile aynı .”X” yerine ne olmalı? şimdiden çok çok teşekürler.

  25. emrullah mutlu diyor ki:

    Merhaba ,üstte yazdığım konu hakkında bilgisi olan yok mu?acil!!
    teşekürler

  26. ayhan eken diyor ki:

    konık npt dıslerde başlangıç ve bıtıs nasıl hesaplanır erkekteki cap ve dışı dekı cap nasıl olmalıdır

  27. ayhan eken diyor ki:

    açıl olarak bılgı beklemekteyim lütfen yardımcı olursanız sevınırım

  28. abbas abalı diyor ki:

    çok güzel bir çalışma, emeğinize sağlık.

  29. UMUT ŞAHİN diyor ki:

    Helal olsun. Yazınızı beğenerek okudum. Ama daha önemlisi 2012 yılında yazılmış, 2014 yılında gelen sorulara bile cevap vermişsiniz. Böyle giderse, yıllarca daha okunup, soru sorulur. Tebrik ederim…

Yorum Bırakın